راهی برای رسیدن به زندگی خوش

عزت نفس، عبارت است از احساس ارزشمند بودن. این حس از مجموع افكار، احساس ها عواطف و تجربه هاى ما در طول زندگى ناشى مى شود. همه افراد، صرف نظر از سن، جنسیت، زمینه فرهنگى، جهت و نوع كارى كه در زندگى دارند، نیازمند عزت نفس هستند. عزت نفس بر همه سطوح زندگى انسان اثر مى گذارد. بررسى هاى گوناگون روان شناسى، حاكى از آن است كه چنانچه نیاز به عزت نفس ارضا نشود، به ویژه در جوانان، نیازهاى گسترده ترى نظیر نیاز به خلاقیت و ابتكار، پیشرفت و یا درك استعداد بالقوه محدود مى ماند. بر اساس این نیاز اساسی انسان به رشد این استعداد در انسان امام علی (ع) دو عامل را در جهت تقویت عزت نفس دخیل می‌دانند:یکی ایمان به خدا و تکیه بر قدرت و توان او و پناه جستن به او می‌باشد. ایمان به خدا به انسان انگیزه و توانی می‌دهد که می‌تواند در برابر هر نوع تهاجم و ناملایمات چون کوه ایستادگی کند. فشارهای روحی و روانی در برابر سد عظیم ایمان به خدا می‌شکند و ناملایمات اجتماعی توان ایستادگی در برابر آن را پیدا نمی‌کند، سختی‌های زندگی و ناگواری‌های آن قابل تحمل می‌شود و آرامش و سکون بر جان و دل انسان سایه می‌افکند. امام علی (ع) می‌فرماید: همه بدو ایستاده و برقرار. بى‏نیازى هر تهیدست است، و عزت هر خوار. نیروى هر ناتوان و پناه هر اندوهبار. هر كه سخن گوید، سخن او شنود، و هر كه خاموش باشد نهان او داند.امام علی (ع) همواره بر این باورند که اگر کسی از خداوند یاری بجوید خدا او را یاری رساند و اگر از او عزت بجوید او را عزیز می‌سازد. امام هادی (ع) جایگاه کرامت انسان را تا جایی مهم می‌شمارند که می‌فرماید: همانا خدای تبارک و تعالی همه چیز را به مومن تفویض کرده، جز خوار کردنش.عامل دیگری که در استمرار عزت نفس در زندگی انسان موثر است تقوا می‌باشد. آن حضرت بالاترین عزت نفس را داشتن تقوا برشمارده: َ و به حقیقتهاى آن چنگ در آرید، تا شما را به زندگى خوشى كه نهان است رساند و به اقامتگاه‌هاى فراخ كشاند و به پناهگاه‌هاى استوار و منزلگاه‌هاى پر عزت و اعتبار.در دیدگاه امام علی (ع) تقوا موجب می‌شود که انسان به زندگی خوش دست یابد. خوشی و ناخوشی زندگی انسان تا حدود زیادی به چگونگی نگرش انسان به زندگی وابسته است. انسان متقی چون بر قدرت لایزال الهی پایه‌های زندگی‌اش را می‌سازد از قدرت روحی بالایی برخوردار است و به همین دلیل با خوشبینی بیشتری به زندگی نگاه می‌کند. دست یافتن به احساس رضایت و خوشی در زندگی موجب کرامت و عزت نفس می‌گردد. انسان‌های خرسند از زندگی، هیچ گاه به سوی خواری سوق داده نمی‌شوند. این گروه از آدمیان در شرایط سخت زندگی هم با توجه به بینش رضایت‌دار به زندگی نگاه می‌کنند، زیرا احساس خواری زاییده احساس نیاز است و انسان باتقوا هیچ احساس نیازی به غیر خدا ندارد و در نتیجه احساس عزت می‌کند.امام باقر (ع) می‌فرماید: درخواست حاجت از مردم موجب به تاراج رفتن عزت و از دست دادن حیاست و ناامید بودن از آنچه در دست مردم است باعث عزت مومنان است و امید بستن بدان، همانا تنگدستی و فقر آماده است.امام علی (ع) تأکید می‌کردند که مراقب کرامت و عزت نفس خود باشید تا مبادا در حاجت‌خواهی از دیگران عزت نفس شما از بین برود، چنان‌که فرموده است حاجت هایتان را با عزت نفس بخواهید. به این معنا که حتی‌الامکان از دیگران مسألت مدارید تا عزت نفس‌تان به خطر نیفتد، اما از دیگر سو می‌آموزد که هرگاه کسی از تو چیزی خواست با توجه و عنایت تمام حاجت او را برآور و مراقب کرامت او باش.کسی نزد امام آمد و عرض کرد: «ای امیرمومنان، مشکل و حاجتی دارم و می‌خواهم به شما بگویم.» امام(ع) در چهره آن مرد شرمساری را و یا حتی در صدایش لرزشی احساس کرد و به او فرمود: «خواسته‌ات را روی زمین بنویس و به زبان نیاور.» آن مرد با انگشتش روی زمین نوشت: «من فقیر و نیازمندم.» امیرالمومنین هم به او کمک کرد (روضه الواعظین و بصیره المتعظین، ج 2، ص 357).

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه