تغيير رئيس اوپك به كام ايران

سيدمحمد غرضي*

سازمان اوپك، با وجود عمري بيش از نيم قرن، همچنان تاثير‌گذاري ويژه‌اي در معادلات بازار جهاني نفت دارد، تا آنجا كه حتي افزايش يا كاهش توليد در اين سازمان ولو اينكه به ميزان يك تا دو ميليون بشكه در روز باشد مي‌تواند قيمت جهاني نفت را تا 30 دلار دچار نوسان كند. از اين رو، مجموعه كشورهاي عضو در اين سازمان در صورت همگرايي استراتژيك با هم، چنان قدرتي در بازار جهاني نفت به دست مي‌آورند كه همچنان تا سال‌هاي آينده مي‌توانند نبض بازار جهاني نفت را در دست داشته باشند. اما در صورتي كه به دليل نفوذ سياست‌هاي تفرقه‌افكن كشورهاي امپرياليستي، همگرايي كشورهاي عضو اوپك به واگرايي تبديل شود، بي‌ترديد دامنه نفوذ و قدرت اين سازمان تا حد نامطلوبي كاهش مي‌يابد. در حال حاضر فضاي كلي حاكم بر معادلات سازمان اوپك متاثر از حضور و اقدامات موثر دو كشور ايران و عربستان است. به ديگر معنا به هر ميزان كه نقش هر يك از اين دو كشور در اوپك بيشتر شود، سمت و سوي سياست‌هاي اين سازمان نيز به همان سمت تغيير جهت مي‌دهد.طي همه اين سال‌ها، سياست‌هاي نفتي ايران متمركز بر سياست‌هاي مستقل تبيين شده است، اما در مقابل، سياست‌هاي عربستان، متاثر از سياست‌هاي امپرياليستي آمريكا، به طور گسترده به منافع بلندمدت سازمان اوپك آسيب‌هاي جدي وارد ساخته و حتي زيان‌هاي بسياري را به كشورهاي عضو اين سازمان وارد آورده است؛ هرچند اين كشور به دليل همنوايي با سياست‌هاي امپرياليستي غرب، خود نيز بيشترين صدمات اقتصادي را در سال‌هاي اخير تجربه كرده است. نقش مخرب عربستان در سازمان اوپك طي اين سال‌ها باعث شده تا نقش اين سازمان مهم در معادلات بازار جهاني نفت با ترديد مواجه شود و حتي اين گمانه را در ميان برخي از تحليلگران مسائل نفت تقويت كرد كه گويا دوران قدرت اوپك رو به افول گذاشته است، اما واقعيت امر اين است كه اين سازمان با وجود مسائل و معضلاتي كه ظرف سال‌هاي اخير با آن دست به گريبان بوده است، همچنان از قدرت اثرگذاري بسياري در بازارهاي جهاني انرژي برخوردار است و به ديگر معنا، نبايد رخدادها و عدم توافقات در اين سازمان را مترادف با افول قدرت آن قلمداد كرد، كما اينكه حتي اين سازمان به دليل دامنه نفوذي كه به واسطه تامين انرژي جهاني دارد، مي‌تواند نقش بسيار زيادي در ايجاد و گسترش انرژي‌هاي تجديد‌پذير ايفا كند و همچنان كه سازمان تجارت جهاني با استفاده از ابزارهاي تبليغاتي و اثرگذار خود، دامنه نفوذش را مي‌گسترد، سازمان اوپك هم مي‌تواند به واسطه نياز جهاني به انرژي، دامنه نفوذ خود در مسائل مربوط به انرژي‌هاي پاك و تجديدپذير را گسترش دهد. اجلاس اخير اوپك كه در نهايت به رياست نماينده نيجريه بر اين سازمان منجر شد، مي‌تواند گامي در راستاي تقويت قدرت و نفوذ اين سازمان تلقي شود، چرا كه اين كشور در اتخاذ سياست‌هاي آتي اين سازمان با ايران همگرايي بيشتر و نزديك‌تري دارد و از آنجا كه سياست‌هاي ايران در حوزه انرژي، بر مبناي استقلال و قدرت اين سازمان است، اميد بسياري وجود دارد كه رياست نيجريه بر اوپك، چرخش سياست‌هاي اين سازمان به سمت اثرگذاري بيشتر و به نفع اعضا در بازارهاي جهاني انرژي صورت گيرد.

* وزير اسبق نفت

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه