باز شدن دست دولت در بودجه

غلامرضا جعفر زاده ایمن آبادی*

تسعیر نرخ ارزی که سال‌هاست بین دولت و مجلس پاسکاری می‌شود دیروز در مجلس به خوبی بررسی شد. تسعیر نرخ ارز به این صورت است که دولت درآمد های خود را از طریق معامله با بانک مرکزی افزایش می‌دهد. به عنوان مثال، دولت سرمایه‌ای مانند شمش طلا نزد بانک مرکزی نگهداری می‌کند. دولت عنوان می‌کند که ارزش این سرمایه رقمی مشخص دارد که هم‌اکنون این سرمایه 10 برابر شده است و دولت قصد دارد این سرمایه را به روز کند. دولت مقدار اولیه سرمایه را از بانک مرکزی تحویل می‌گیرد که آن پول در بازار تزریق می‌شود و در اختیار عموم قرار می‌گیرد. وقتی دولت سرمایه مورد نظر را به روز کرد، مابه‌التفاوت آن را از بانک مرکزی دریافت می‌کند. به عبارت دیگر این اقدام معامله‌ای است میان دولت و بانک مرکزی که مجوز این معامله در اختیار مجلس است، اما این اقدام مثبت ارزیابی نمی‌شود، به این دلیل که دولت تمام توان خود را که طی سال‌ها در بانک مرکزی ذخیره کرده است، به فروش می‌رساند که به ضرر کشور است. باید به این موضوع توجه داشت که برخی دولت‌ها مجبور به انجام این اقدام می‌شوند، به این دلیل که درآمدهای دولت‌ها در زمان‌هایی کاهش پیدا می‌کند. حال که مجلس به دولت این مجوز را می‌دهد، دولت درآمد حاصله را در بخش‌هایی مانند پروژه‌های عمرانی، سلامت، قانون هدفمندی و... واریز می‌کند. به عنوان مثال، دولت برای اجرای هدفمندی یارانه‌ها بدهکار می‌شود که با این معامله می‌تواند بدهی‌های خود را بدهد. سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا دولت برای پرداخت بدهی‌های خود مانند دولت احمدی‌نژاد اسکناس چاپ نمی‌کند؟ باید گفت این کار پایه پولی کشور را زمین می‌زند و کاهش نقدینگی در جامعه را به همراه دارد. دولت احمدی‌نژاد از 75 هزار میلیارد تومان بابت تسعیر نرخ ارز استفاده کرد و از مجلس مجوز دریافت نکرد. احمدی‌نژاد همه این اقدامات را بدون توجه به مخالفت مجلس انجام داد. در حالی که دولت فعلی از مجلس درخواست مجوز کرده است که اقدام بسیار مثبتی است. در حال حاضر دولت در حالی این مجوز را از مجلس دریافت کرده است که قصد دارد اوراقی هم به بانک مرکزی ارائه دهد. دولت قبل هم مجوز نگرفت و هم سند بدهکاری به بانک مرکزی نداد. وقتی دولت با وجود تمام اختیاراتی که دارد، صادقانه از مجلس درخواست مجوز می‌کند، ما باید کمک کنیم تا دولت بتواند شرایط اقتصادی را سامان دهد. درباره اصلاح بودجه نظامی که رای نیاورد باید بگویم که یکی از اشتباهات تاکتیکی دولت این بود که طرح کاهش بودجه‌ نظامی را به مجلس ارائه کرد. بالاخره دولت درآمدهای زیادی ندارد و می‌تواند بودجه‌های نظامی را کاهش دهد، اما اینکه این موضوع را در پارلمان طرح کند پیام خوبی برای منطقه نیست، به این دلیل که ایران در حال حاضر دشمنان کینه‌توزی مانند عربستان دارد که روزانه چندین فروند هواپیما خریداری می‌کند. در این شرایط چرا باید اعلام شود که بودجه نظامی کاهش داده می‌شود؟ با سختی بسیار اصلاحیه قانون بودجه به تصویب رسید، اما خوشبختانه این اصلاحیه دست دولت را باز می‌کند.

* عضو کمیسیون برنامه و بودجه

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه