اعتدال زندگی

اساس هر کاری رعایت حد اعتدال آن کار است. شتابزدگی و سستی در کار حدود افراط و تفریط در آن کاراند و هر دو، دو صفت مذمومی‌هستند که دوری از آنها سفارش شده است. حضرت علی(ع) فرموده: شتاب پیش از توانایى بر كار، و سستى پس از به دست آوردن فرصت از بى‏خردى است.

نتیجه سستی در عمل

امام موسى بن جعفر(ع) در ضمن سفارش خود به یكى از فرزندانش فرمود: بپرهیز از تنبلى و سستى كه آنها تو را از نصیب دنیا و آخرتت محروم مى‏گردانند. پیغمبر اكرم(ص) در ضمن سفارش خود به امام على(ع) فرمود: اى على؛ مزاح و شوخى نكن كه ارزش و آبرویت مى‏رود، و دروغ نگو كه نور (چهره‏ات) مى‏رود، و از دو خصلت پرهیز كن: از سستى و تنبلى اگر سستى و بى‏تابى كنى نمى‏توانى در راه حق شكیبا باشى، و اگر تنبلى كنى حقى را نمى‏توانى ادا كنى، یا على؛ هر كه سستى و بى‏تابى بر او چیره شود آسایش و راحتى از او رخت مى‏بندد.امام صادق(ع) فرمودند: اگر خداوند پاداش می‌دهد پس تنبلى براى چیست! امیر مومنان (ع) فرمود: سستى و تنبلى، آخرت را تباه مى‏كند. و نیز فرمود: هر كس تنبلى و سستى‏اش مداومت یابد، آرزویش ناكام و عملش زشت خواهد شد. ابوصالح مى‏گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: با مردم با انصاف رفتار كن [حق مردم را به طور كامل پرداخت كن‏]؛ در اموالت با دیگران مثل خودت رفتار كن.آنچه براى خود مى‏پسندى، براى دیگران بپسند؛ خدا را بسیار یاد كن و از تنبلى و دلتنگى بپرهیز. همانا پدرم این‏گونه به من سفارش مى‏كرد و پدرش نیز به وى به این مطلب و به نماز شب سفارش مى‏كرد. هر گاه تو تنبلى كنى، حق خداوند را به‌جا نمى‏آورى و اگر دلتنگ و افسرده گردى، حق كسى را نمى‏پردازى. محمد بن مسلم از امام باقر(ع) روایت مى‏كند كه فرمود: من كسى را كه در كار دنیایش تنبل باشد، دشمن دارم. هر كس در كار دنیایش كسل و بى‏حال باشد، در كار آخرتش بى‏حال‏تر خواهد بود. حضرت علی(ع) فرمود: هر كس تن به سستى دهد، حقوق را پایمال كند، و هر كس سخن چین را پیروى كند دوستى را به نابودى كشاند و درود خدا بر او، فرمود: آن كس كه در عمل كوتاهى كند، دچار اندوه گردد و آن را كه از مال و جانش بهره‏اى در راه خدا نباشد خدا را به او نیازى نیست. از این رو موارد زیر را می‌توان از نتایج تنبلی و سستی در عمل برشمرد: بی‌نصیب گشتن از دنیا و آخرت، ادا نکردن حق، سلب آسایش و راحتی، اندوه و افسردگی، تباه شدن آخرت، زشتی عمل و ناکامی‌در آرزوها.

نهی از شتابزدگى

علاوه بر نهی سستی و تنبلی در عمل شتابزدگی و عجله در انجام امور زندگی نیز فراوان نهی شده است از آن جمله حضرت علی(ع) می‌فرمایند: مبادا هرگز در كارى كه وقت آن فرا نرسیده شتاب كنى، یا كارى كه وقت آن رسیده سستى ورزى، و یا در چیزى كه (حقیقت آن) روشن نیست ستیزه‌جویى نمایى و یا در كارهاى واضح و آشكار كوتاهى كنى؛ تلاش كن تا هر كارى را در جاى خود، و در زمان مخصوص به خود، انجام دهى.عجله به این معناست که آدمی‌به مجرد آنکه امری به خاطر او خطور کرد اقدام بر آن نماید بدون آنکه اطراف آن را ملاحظه و در عاقبت آن تامل کند. از رسول اکرم(ص) روایت است که عجله کار شیطان است و مکرر به تجربه رسیده است که هر امری که بی تامل از انسان سرزد باعث خسران و زیان شده و فاعل آن نادم و پشیمان می‌شود.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه