راه دستیابی به زندگی شاد

راه دستیابی به زندگی شاد
دستیابی به زندگی شاد قرین آرامش از آرزوها و آمال هر انسان در زندگی است. انسان‌ها همواره همه تلاش‌های مادی خود را به کار می‌بندند که به این حالت دست پیدا کنند. اما در کنار تلاش مادی شبانه روزی اصول بسیار مهم دیگری وجود دارد که تا انسان آنها را در زندگی خود پیاده نکند به این مهم دست نمی‌یابد. روایات اهل بیت انسان‌ها را در رسیدن به این مسیر یاری کرده و توصیه‌هایی را برای همه آدمیان بیان فرموده اند. لذا در این مجال بر آن آمده ایم که سفارشات و توانمندی‌هایی را که در مسیر رسیدن به این هدف بیان کرده‌اند تبیین نماییم.1ـ از توان‌مندی‌های انسان که ثمره رشد آن در زندگی انسان‌ها دستیابی به زندگی شاد همراه با آرامش می‌باشد قناعت است. هنگامی‌که فرد به آنچه در زندگی در اختیار دارد، بسنده کرده و زندگی خود را با توجه به امکانات موجود سامان ‌دهد، سختی‌های بسیاری را از سر می‌گذراند و از فعالیت‌های طاقت فرسا، نگرانی از کمبودها، اظهار نیاز به دیگران و... آزاد می‌شود؛ از این رو امام علی (ع) راحتی و آرامش را نتیجه قناعت به شمار آورده‌اند و می‌فرماید: «ثَمرهُ القَناعهُ الراحَه»  آرامش نتیجه قناعت است.اکتفا کردن انسان‌ها به امکانات موجود بسیاری از نگرانی‌ها را دور می‌کند. پیامبر اکرم (ص) قناعت را عین راحتی دانسته و فرموده‌اند: «الْقَنَاعَهُ رَاحَه» قناعت راحتی است.2ـ در روایات و همچنین در متون روانشناسی خُلق نیکو از توان‌مندی‌هایی است که آن را عامل آرامش زندگی و نشاط آن برای انسان‌ها ذکر کرده‌اند. چنان که امام صادق (ع) می‌فرماید:«لَا عَیْشَ أَهْنَأُ مِنْ‏ حُسْنِ الْخُلُق‏» هیچ زندگانی گواراتر از زندگانی آمیخته با حُسن خلق نیست.خُلق نیکو برای انسان زندگی سعادتمندانه‌ای قرین آرامش را تأمین می‌کند. رسول خدا در این زمینه می‌فرماید: «لَوْ یَعْلَمُ‏ الْعَبْدُ مَا فِی حُسْنِ الْخُلُقِ لَعَلِمَ أَنَّهُ مُحْتَاجٌ أَنْ یَكُونَ لَهُ خُلُقٌ حَسَنٌ»اگر انسان به پیامدهای خوش اخلاقی آگاه باشد، به خُلق خوش احساس نیاز می‌کند.2ـ یکی دیگر از عوامل رسیدن به آرامش و و رهایی از اضطراب حُسن ظن در زندگی است. سوء ظن در زندگی عامل اضطراب است. پیدایش این حالات باعث می‌شود تعادل روحی شخص از بین رفته و فرد دچار تنش می‌شود. او حرکات و رفتارهای دیگران را زیر نظر می‌گیرد تا با گمان بد خود آنها را تفسیر کند. به دلیل اضطراب حاصل از بدگمانی، شخص در مقابله با حوادث، ضعیف و ناتوان شده و آرامش خود را از دست می‌دهد. از آن‌جا که بدگمان، گفتار و کردار دیگران را با اهداف و اغراض زشت آلوده می‌بیند و نمی‌تواند آنان را خالی از غرض‌ورزی تصور کند، همواره در رنج و عذاب روحی بسر می‌برد و از این طریق شخصیت و زندگی او دچار اختلال می‌شود. این بیماری در میان روانشناسان به پارانویا معروف است. بر اساس این بیماری، شخص بدگمان افکار تنش زا را در روان خود انبار می‌کند و در نتیجه این ذخیره ‌سازی زندگی مملو از تنش و ناآرامی برای خود رقم می‌زند.امام علی (ع) می‌فرماید: «مَنْ لَمْ یُحْسِنْ ظَنَّهُ اسْتَوْحَشَ‏ مِنْ‏ كُلِ‏ أَحَدٍ». کسی که گمانش نیکو نباشد و به دیگران بدگمان باشد، از هر کس وحشت می‌کند.امام صادق (ع) از قول پیامبر (ص) می‌فرماید: «أَحْسِنُوا ظُنُونَكُمْ بِإِخْوَانِكُمْ تَغْتَنِمُوا بِهَا صَفَاءَ الْقَلْبِ وَ نَمَاءَ الطَّبْعِ». به برادران خویش گمان نیک ببرید تا به این وسیله غنیمت ببرید صفای قلب و پاکی باطن را برای خویش.بر همین معنا، در نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نیز تأکید شده است: «حُسْنُ الظَّنِّ بِرَعِیَّتِكَ فَإِنَّ حُسْنَ الظَّنِّ یَقْطَعُ عَنْكَ نَصَبا طَوِیلًا». پس رفتار تو چنان باید، كه خوش گمانى رعیت برایت فراهم آید، كه این رنج دراز را از تو مى‏زداید.3ـ از جمله شاخص‌های مهم و توان‌مندی‌های انسان که نتیجه رشد آن رسیدن به آرامش می‌باشد، صبر و شکیبایی در زندگی و پایداری در برابر مشکلات است. به‌ طوری‌ که در برابر آنها سست نشوند و از هم نپاشند و دچار یأس نگردند. خداوند بزرگ در بسیاری از آیات قرآن کریم ما را به صبر و شکیبایی سفارش فرموده است، از جمله در آیات زیر: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاهِ إِنَّ ا...َ مَعَ الصَّابِرینَ. (بقره/ 153) اى كسانى‌كه ایمان آورده‏اید، از شكیبایى و نماز یارى جویید؛ زیرا خدا با شكیبایان است.یا اینکه در آیه‌ای دیگر آمده است: لَتُبْلَوُنَّ فی‏ أَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذینَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذینَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثیرا وَ إِنْ تَصبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ. (آل عمران/ 186) قطعا در مال‌ها و جان‌هایتان آزموده خواهید شد، و از كسانى كه پیش از شما به آنان كتاب داده شده و [نیز] از كسانى كه به شِرك گراییده‏اند، [سخنان دل]آزار بسیارى خواهید شنید، و اگر صبر كنید و پرهیزگارى نمایید، این [ایستادگى] حاكى از عزم استوار [شما] در كارهاست.همچنین پیامبر اکرم (ص) همواره به یارانش می‌آموخت که بیماری‌ها یا صدماتی که به آنان می‌رسد، در واقع آزمایش الهی است تا از این رهگذر بر درجات آنها بیفزاید و گناهانشان را بزداید و برایشان ثواب بنویسد. این آموزه نبوی، عادت صبر و پایداری در برابر سختی‌های زندگی و تحمل مصایب آن را، با آرامش و رضایت خاطر و روحیه تسلیم در برابر قضای الهی در آنان تقویت می‌کرد.

عزت نفس
برخی، تکبر و خودپسندی را با عزت نفس اشتباه می‌گیرند. در عزت نفس، انسان به دنبال کسب فضیلت‌هایی است که او را بزرگ می‌سازد. شخص با عزت، احترام دیگران را در حد لازم و بالاتر از معمول نگه می‌دارد. ولی افراد متکبر، نزد دیگران حقیر می‌شوند؛ زیرا خود را به ناحق همواره برتر از دیگران می‌شمارند.برخی دیگر به نام عزت نفس، از ابهام‌ها و پرسش‌های علمی‌خود سرباز می‌زنند و تصور می‌کنند با پرس وجوی علمی، ضعف دانسته‌های آنان آشکار می‌شود و نزد دیگران کوچک خواهند شد. در حالی که اعتراف به ندانستن، نشانه کرامت نفس است و سعی بر کسب دانش، کرامت والاتری است؛ زیرا با نپرسیدن، آدمی‌در نادانی باقی می‌ماند و از ارزش او کاسته می‌شود. امام علی (ع) در سخنی می‌فرماید: «مردم از ترس خواری، خود را به خواری می‌افکنند».همچنین، داشتن عزت نفس، دلیل کار نکردن نیست. انسانی که برای رفع نیازهای خود و خانواده اش می‌کوشد، نزد خدای متعال بسیار با ارزش است و پاداش بزرگ دارد. پس نباید پنداشت که پوشیدن لباس کار، ذلت است. آدمی‌با کار کردن نه تنها مجبور نیست دست خود را به سوی دیگران دراز کند، بلکه دست افتادگان را نیز می‌تواند بگیرد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه