سايه رواني داماتو بر برجام

داوود هرميداس باوند*

قانون داماتو زمان بیل كلينتون به تصويب رسيد. بر اساس اين قانون اگر‌سرمايه‌گذاري در حوزه انرژي ايران بيش از 40 ميليون دلار باشد (كه پس از آن به 20 ميليارد دلار كاهش داده شد)، بايد نسبت به آن شركت نفتي‌تصميمات يكجانبه مضاعف از سوي آمريكا گرفته شود. اتحاديه اروپا در آن زمان اقدام آمريكا را برخلاف مقررات سازمان تجارت جهاني و حقوق بين‌الملل قلمداد كرد، چراكه به‌عنوان نمونه يك شركت نفت هلندي در ايران تاسيس شد كه 30درصد سهم آن شركت متعلق به آمريكا بود و بعد از وضع تحريم كلينتون، اين شركت آمريكايي به‌طور كلي از پارس جنوبي خارج شد، اما به‌سرعت توتال فرانسه و رويال‌داچ شل هلند«شركت هلندي - بريتانيايي» جايگزين آن درپارس جنوبي شدند كه اين موضعگيري برخلاف قانون داماتو بود. بنابراين اين روند در پارس جنوبي ادامه داشت؛ تا آنجا كه اين شركت‌ها تحت تحريم‌هاي شوراي امنيت ناگزير پارس جنوبي را ترك كردند. بنابراين از اين جهت بايد اذعان داشت كه داماتو ارتباطي به برجام ندارد. علاوه بر آن اوباما نيز قبلا اعلام كرد كه قانون داماتو را وتو خواهد كرد، اما اخيرا بيان داشت كه مانعي در اين راستا نمي‌بيند. اگر هم اكثر نماينده‌هاي دموكرات همراه با جمهوريخواهان به تمديد ده‌ساله قانون داماتو راي دادند، اين مساله به مفهوم لطمه واردكردن به برجام نيست و دموكرات‌ها همچنان برجام را به عنوان يك دستاورد بزرگ از سوي اوباما قبول دارند. اما به هر روي تصويب قانون داماتو آثار رواني در پي دارد. كنگره آمريكا آماده اتخاذ تصميمات ديگري عليه ايران در عرصه‌هاي ديگر مانند مساله حقوق بشر و... است، زيرا قبل از اين نيز جمهوريخواهان كنگره در رابطه با برجام عهدنامه‌اي مبني بر رعايت حقوق بشر و تروريسم بين‌المللي تصویب كرده بودند.

ادامه در صفحه16

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه