بیشتر بد انیم

ویتامین D خطر بروز دیابت را کاهش می‌دهد

عضو هیات علمی دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی درباره احتمال کاهش خطر بروز دیابت با مصرف ویتامین D، گفت: مطالعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد دریافت مقادیر کافی ویتامین D با کاهش خطر بروز دیابت نوع ۲ ارتباط دارد.دکتر گلبن سهراب روز چهارشنبه افزود: در گزارشی که در سال ۲۰۰۶ منتشر شد، ۸۰ هزار زن به مدت ۲۰ سال پیگیری شدند، خطر بروز دیابت نوع ۲ در زنانی که دریافت کلسیم بیشتر از ۱۲۰۰ میلی‌گرم و ویتامین D بیشتر از ۸۰۰ واحد داشتند ۳۳ درصد کاهش یافت.وی ادامه داد: نتایج مطالعه دیگری که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد نشان داد، افرادی که مقادیر بالای ویتامین D دریافت می‌کنند، خطر دیابت نوع ۲ در آنها ۴۳ درصد کاهش می‌یابد، همچنین مطالعه بعدی در سال ۲۰۱۳ نشان داد که سطوح بالاتر ویتامین D در موش در ارتباط با کاهش شیوع دیابت نوع ۲ است.سهراب درباره ارتباط دیابت با کمبود ویتامین D نیز گفت: رایج‌ترین عوارض بیماران دیابتی، مشکلات قلبی‌وعروقی است و نتایج تحقیقات، اهمیت کمبود ویتامین D در شیوع بیماری‌های قلبی‌وعروقی را نشان می‌دهند و اینکه ویتامین D، یک عامل درمانی یا پیشگیری‌کننده در دیابت نوع ۲ است.متخصص تغذیه یادآور شد: سال ۲۰۱۷ در آمریکا نشستی برگزار شد که نتایج آن بیان‌کننده ارتباط بین کمبود ویتامین D با افزایش سطح کلسترول LDL (کلسترول بد) در بدن است.افزایش سطح کلسترول LDL خطر بیماری‌های قلبی‌وعروقی را افزایش می‌دهد بنابراین کمبود ویتامین D می‌تواند بر عوارض ناشی از دیابت نیز تاثیرگذار باشد.سهراب با اشاره به اینکه با وجود تمام فواید ویتامین D، آیا استفاده بیش ازحد این ویتامین، می‌تواند تاثیر ناگواری بر سلامت انسان بگذارد، گفت: ویتامین D جزو آن دسته از ویتامین‌های محلول در چربی است که قابلیت ذخیره‌شدن در بدن را دارد و مصرف بیش از حد مجاز آن می‌تواند باعث عوارضی از قبیل رسوب کلسیم در کلیه‌ها، ریه‌ها، قلب، گوش، دردهای استخوانی، از دست دادن اشتها و تهوع، افزایش حجم ادرار، یبوست، اختلالات کلیوی و حتی مسمومیت شود.وی ادامه داد: کمبود ویتامین D با افزایش نمایه توده بدنی، فشارخون بالاتر، تری‌گلیسرید بالا و مقاومت به انسولین که همگی از عوامل مستعدکننده فرد به بروز دیابت نوع ۲ هستند، ارتباط دارد.نکته حائز اهمیت این است که دریافت مقادیر مطلوبی از ویتامین D در پیشگیری یا کنترل دیابت تاثیر داشته و مصرف بیش از حد آن همراه با عوارض جدی است.سهراب افزود: مصرف ویتامین D از طریق مکمل، نیازمند بررسی‌های پزشکی و تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه باید صورت گیرد و باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز شود.سهراب توصیه کرد که با توجه به شیوع بالای کمبود ویتامین D در ایران وضعیت ویتامین D خون در همه افراد به‌خصوص افرادی که در مرحله پیش‌دیابت قرار دارند، مورد بررسی قرار گیرد.

چگونگی ارتباط ویتامین D و دیابت

گیرنده‌های ویتامین D تقریبا در تمام سلول‌های بدن وجود دارند که این نشان‌دهنده نقش مهم این ویتامین در فرآیندهای شیمیایی بدن است.اما این ویتامین نقش قابل توجه و مهمی در تنظیم عملکرد سلول‌های بتای پانکراس (سلول‌های ترشح‌کننده انسولین در پانکراس یا همان لوزالمعده) دارد.در دیابت نوع یک که ترشح انسولین در آن مختل می‌شود، سلول‌های بتای پانکراس توسط سیستم ایمنی بدن تخریب می‌شوند و در دیابت نوع ۲، سلول‌های بتا تلاش می‌کنند تا انسولین بیشتری تولید کنند چون در سایر بافت‌های بدن مقاومت به انسولین وجود دارد و این هورمون نمی‌تواند عملکرد لازم را داشته باشد.از جمله مهم‌ترین عواملی که باعث مقاومت به انسولین می‌شوند؛ اضافه وزن، نداشتن فعالیت فیزیکی، چربی شکمی زیاد و زمینه ژنتیکی است.مطالعات نشان داده‌اند که ویتامین D در سلول‌های بتا پانکراس بر تولید و ترشح انسولین اثر می‌گذارد. ترشح انسولین وابسته به کلسیم است و جذب کلسیم نیز تحت تاثیر ویتامین D قرار می‌گیرد.نتایج برخی مطالعات حیوانی نشان داده که کمبود ویتامین D منجر به کاهش تولید انسولین می‌شود و یا اینکه کمبود ویتامین D، کاهش حساسیت بافت‌ها به انسولین و در نتیجه بروز دیابت نوع ۲ را به دنبال دارد.

 

راهکارهایی برای تقویت بینایی

چشم برای سلامتی خود به بعضی از مواد معدنی نیز نیاز دارد. برای مثال سلنیوم به جذب ویتامین E و ساخته‌شدن آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن کمک می‌کند.

ویتامین A و كاروتنوئیدها

ویتامین A آنتی‌اکسیدانی است كه در مواد غذایی حیوانی مثل شیر و لبنیات، جگر، تخم‌مرغ، كره و مواد غذایی گیاهی حاوی كاروتنوئیدها وجود دارد. كاروتنوئیدها رنگ‌دانه‌های قرمز و زردی هستند كه در گیاهان و حیوانات وجود دارند. این مواد به‌عنوان آنتی‌اکسیدان عمل كرده و همچنین انواع خاصی از آنها (كه بیشتر بتا-كاروتن است) به ویتامین A تبدیل می‌شوند. بعضی از كاروتنوئیدهای دیگر نظیر لوتئین و زیگزانتین نیز مفید هستند. پختن مواد غذایی محتوای ویتامینی آن را تغییر می‌دهد، زیرا گرما سبب تخریب ویتامین A و بتاكاروتن موجود در مواد غذایی می‌شود.همچنین، درصورتی که از مواد غذایی تازه استفاده نمی‌کنید، مواد یخ‌زده بهتر از مواد كنسرو شده هستند.

لوتئین و گزانتین

لوتئین و گزانتین رنگ‌دانه‌های گیاهی زرد رنگ هستند. مطالعات مختلف نشان داده‌اند لوتئین و گزانتین ممكن است در كاهش خطر ابتلا به كاتاراكت موثر باشند. لوتئین و گزانتین ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. این دو ماده اغلب همراه با یكدیگر در سبزیجات و میوه‌جات یافت شده و بدن می‌تواند لوتئین را به گزانتین تبدیل كند. در حال حاضر مقدار مصرف روزانه‌ای این دو ماده مشخص نشده است ولی بهتر است روزانه کمی مصرف شوند زیرا بدن نمی‌تواند این دو ماده را بسازد. بهترین منبع تامین این مواد، سبزیجات سبز و پربرگ به‌ویژه اسفناج است.كلم و سبزیجات سبزرنگ نیز منابع خوبی هستند. لوتئین و گزانتین را می‌توان در سبزیجات و میوه‌جات زرد و نارنجی‌ رنگ نظیر ذرت نیز یافت. سبزیجات پخته مقادیر بیشتری لوتئین دارند، زیرا پختن سبب شكسته‌شدن دیواره سلول‌ها و آزاد شدن لوتئین می‌شود.

ویتامین C و بیوفلاوونوئیدها

از مواد بسیار مفید برای بینایی ویتامین C است. بیوفلاوونوئیدها نیز مواد آنتی‌اکسیدانی هستند که علاوه بر کمک به اثرگذاری ویتامین C، خود نیز فوایدی دارد. مطالعات نشان داده‌اند كه مقادیر بالای ویتامین C می‌تواند باعث كاهش خطر ابتلا به كاتاراكت شود. همچنین می‌تواند با كاهش فشار چشم، مانع گلوكوم (آب‌سیاه) شده و یا بیماری را در مبتلایان تسكین دهد. مركبات مثل پرتقال و لیمو، فلفل دلمه‌ای، کیوی، گوجه‌فرنگی، توت‌فرنگی، سیب‌زمینی و سبزیجات سبز و پربرگ منابع غنی ویتامین C هستند. پختن مواد غذایی این مقادیر را تغییر می‌دهد، زیرا گرما سبب كاهش ویتامین C موجود در مواد غذایی می‌شود. نور نیز سبب تخریب ویتامین C می‌شود. ازاین‌رو بهتر است مثلا آب‌پرتقال در بسته‌بندی‌های پلاستیكی یا مقوایی خریداری شود تا شیشه‌های شفاف. همچنین، مواد غذایی تازه، ویتامین C بیشتری دارند تا مواد غذایی یخ‌زده یا كنسرو شده.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه