اردوغان ناگزیر به همراهی با روند آستانه

 

جعفر قنادباشي
سفر سران کشورهاي روسيه و ترکيه به تهران در راستاي برگزاري نشست سه جانبه در خصوص سوريه و بررسي روند آستانه، يکي از مهم ترين اتفاقات سياسي و ديپلماتيک اين روزها در منطقه خاورميانه است. نشستي که به نظر مي رسد دو ضلع آن بر تداوم روند آستانه تاکيد دارند و تلاش مي کنند تا نگاه ترکيه را نيز به خود نزديک کنند.
جعفر قنادباشي، سفير پيشين ايران در ليبي و تحليلگر مسائل خاورميانه در اين خصوص مي گويد: ترکيه در شرايطي قرار دارد که تحت فشارهاي گوناگون است.  از يک سو فشارهاي آمريکا سبب مي شود تا آن ها نتوانند آزادي عمل داشته باشند زيرا ترکيه يکي از کشورهاي عضو ناتو است و در اين زمينه محدوديت هايي دارد. از سوي ديگر ترکيه زير فشار رژيم صهيونيستي نيز قرار دارد تا به خواسته هاي آن ها رسيدگي کنند.  ترکيه بايد در اين زمينه ملاحظات داخلي را نيز مدنظر داشته باشد زيرا در داخل کشور خود نيز رقبايي دارند که با دولت مرکزي موافق نبوده و شايد مهم ترين آن ها جريان هاي کرد باشند. در چنين شرايطي مشخصا زماني که ايران و روسيه نيز مخالف حمله نظامي ترکيه به خاک سوريه هستند و تاکيد مي کنند که بايد روند آستانه تداوم يابد، اردوغان ناگزير است که به تعهدات ديپلماتيک خود در روند آستانه ادامه دهد.
ترکيه اگر مرتکب اشتباه شود و از روند ديپلماتيک حمايت هاي لازم را نداشته باشد، آن عقبه و حمايت لازم را در مقابل فشارهاي مختلف نخواهد داشت. اردوغان نبايد فراموش کند که همين چند سال پيش با يک کودتاي آمريکايي در آستانه کنار رفتن بود و اگر حمايت هاي منطقه اي از او صورت نمي گرفت، امروز ديگر جايگاهي در عرصه سياسي منطقه نداشت. از سوي ديگر اردوغان بايد بداند که جايگاه سياسي اسرائيل متزلل شده و حتي در تشکيل دولت نيز با مشکل مواجه شده اند و به همين علت نمي توان روي اسرائيل به عنوان يک متحد حساب باز کرد و بايد به همين علت به همکاري با ايران در زمينه هاي منطقه اي ادامه دهد.
ترکيه بايد توجه داشته باشد که سوريه کشوري است که با نظامي دموکراتيک و مبتني بر آرا مردم اداره مي‌ شود و از قضا کشوري مستقل است و در برابر ارتجاع عربي و ديکتاتوري غربي ‌ها و مشخصا آمريکا ايستادگي مي‌ کند و به نوعي سياست‌ هاي ايران را دنبال مي ‌کند. ما باور داريم که سوريه يکي از مهم ‌ترين کشورهاي عضو در جنبش عدم تعهد است و حتما توسعه ارتباط با اين کشور براي ايران لازم است. در اين ميان زماني که به مواضع کشورهاي غربي و به خصوص آمريکا نگاه مي ‌کنيم، در مي‌ يابيم که يک نگراني مشهود از ارتباط ايران و سوريه دارند که همين موضوع اهميت اين ارتباط را نشان مي‌ دهد. از طرفي ايران توانسته است در ارتباط با سوريه، هم امنيت منطقه ‌اي خود را تامين کند و هم هزينه خريد اسلحه را نسبت به ديگر کشورهاي منطقه به شدت کاهش دهد اما ايران، هم امنيت خود را به فراي مرزهايش برده است و هم به شدت کمتر از کشورهاي ديگر موجود در منطقه هزينه تامين امنيت مي ‌کند.
در چنين فضايي از چند ماه پيش نيز جنگ اوکراين آغاز شده که اين نيز تاثيرات منفي بر ترکيه گذاشته ...

و در اين خصوص در هفته هاي اخير توافقاتي با روسيه داشته است و مشخصا در راستاي برهم نزدن اين فضا، بعيد به نظر مي رسد که ترکيه بخواهد روند آستانه را مختل کند و احتمالا با يک نرمش به اين سمت حرکت کند تا از مسير ديپلماتيک، هم خواسته هاي خود را تامين کند و هم همکاري خود با ايران و روسيه را توسعه دهد. اردوغان مدت هاست که در شمال سوريه و مرزهاي جنوبي خود منفعل عمل کرده زيرا درگير تنش با کشور يونان شده و به همين علت در ايام اخير صرفا سوريه را تهديد کرده است و اقدامي راديکالي عليه سوريه نداشته است. با اين وجود ترکيه هنوز روند خود را تغيير نداده اما در حدود دو سال گذشته شدت عمل خود را در قبال شمال سوريه کاهش داده است. امروز نيز اردوغان در ديدار با مقامات بلندپايه ايران اين صحبت را شنيده است که بايد روند سياسي را جايگزين تهديدها کرده و با همکاري به سمت مبارزه با تروريسم در سوريه و کل منطقه گام برداريم.
سفير پيشين ايران در ليبي

 

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه