گفت‌وگوهای تهران - ریاض به ایستگاه ششم نرسید

هر کشوري اهداف، منافع و رويکردهاي خاص خود را در منطقه دارد و اين نشان مي دهد که هنوز دو طرف بيش از اينکه منافع مشترکي را در منطقه متصور باشند، منافع خود را متعارض از يکديگر مي دانند.

يک کارشناس مسائل خاورميانه در اين باره گفت: ايران و عربستان از نظر ساختارهاي سياسي و اهداف، دو کشور متفاوت هستند و سابقه تنشي که در يک دهه اخير بين دو کشور وجود داشته، سبب شده تا بي اعتمادي بين آنها تبديل به موضوعي بسيار جدي و ادامه دار شود و ميانجيگري ديگر به آن معني که بتواند تاثيري روي روابط ايران و عربستان داشته باشد محتمل نيست.

گفتگوي بين تهران و رياض به ايستگاه ششم نرسيد. مذاکراتي که به نظر مي رسيد در مسير پيشرفت جلو ميرود مدتهاست متوقف شده و حتي لحن آرام تر مقامات عربستان و ايران، نسبت به يکديگر هم باعث نشد تا بغداد بار ديگر ميزبان گفتگوها باشد. در اين مدت عراق شاهد ناارامي هاي بسياري بود که بسياري توقف گفتگوها را گردن اين وضعيت مي انداختند. بهتر شدن روابط بين ايران و امارات در ماه هاي اخير و رويکرد دولت سيزدهم به گسترش روابط خود با کشورهاي منطقه، نشانه هايي بود که به نظر مي رسيد مي تواند منجر به گسترش روابط ايران و عربستان شود. اما اين اتفاق بيش از آنچه که بايد به تعويق افتاد و هنوز هم بوي بهبودي از جانب بغداد به مشام نمي رسد.

علي اکبر اسدي، کارشناس مسائل خاورميانه در گفتگو با خبرآنلاين و در تشريح علل تأخير در مذاکرات روابط ايران و عربستان گفت: مذاکرات و گفتگوهاي بين ايران و عربستان که در اين يک سال و خرده اي برجسته شده بود، بيش از هر چيز هدفش تنش زدايي بين دو کشور بود. اما مسأله کليدي اين است که فراتر از تنش زدايي و مديريت تنش ها، دو کشور هنوز به يک تعريف و تشخيص مشخصي از همکاري بين دو طرف نرسيده اند. چون که موانع و چالش هاي جدي وجود دارد که پيشبرد همکاري ها در مقطع کنوني را بسيار دشوار مي کند.

از يک طرف شاهد آن هستيم که دو کشور هنوز دو رقيب در سطح منطقه بوده و رقابت هايشان ادامه دارد. البته دو طرف با نوعي حسن نيت و نگاه مثبت وارد گفتگو ها شده اند. آنها به اين نتيجه رسيده اند که تنش ها هزينه هاي زيادي براي هر دو کشور دارد و تنش زدايي منافع تهران و رياض را تامين مي کند، اما رقابت ها و اختلافات در سطح منطقه اي نيز همچنان ادامه دارد. هر کشوري اهداف، منافع و رويکردهاي خاص خود را در منطقه دارد و اين نشان مي دهد که هنوز دو طرف بيش از اينکه منافع مشترکي را در منطقه متصور باشند، منافع خود را متعارض از يکديگر مي دانند. اين موضوع در حوزه هاي مختلف وجود دارد. البته بحران هاي منطقه اي نسبت به يک دهه گذشته کم تر شده و تنش ها کاهش يافته اما رقابت ها در بين ايران و عربستان هنوز تعيين کننده هستند.

اسدي با اشاره به اينکه ايران و عربستان از نظر ساختارهاي سياسي و اهداف، دو کشور متفاوت هستند و سابقه تنشي که در يک دهه اخير بين دو کشور وجود داشته، سبب شده تا بي اعتمادي بين آنها تبديل به موضوعي بسيار جدي و ادامه دار شود گفت: اين بي اعتمادي مانع از همکاري ها و رسيدن به يک سري توافقات و نتايح کلان مي شود. در سطح بين المللي هم ما شاهد اين هستيم که هنوز متغيرهايي وجود دارد که روابط ايران و عربستان متاثر از آن هستند. روابط بين ايران و غرب به نتيجه اي نرسيده و تلاش هاي مذاکراتي براي احياي برجام و توافق هم به نتيجه نرسيده و اين بي ثباتي و تنش هايي که در سطح بين المللي وجود دارد، مانع از اين مي شود که ايران و عربستان به صورت جدي به سمت يک توافق حرکت کنند. وي اضافه کرد: با توجه به اينکه افزايش تنش ها بين ايران و کشورهاي غربي مي تواند منجر به ايجاد منافعي براي عربستان شود، احياي توافق هسته اي ممکن است عربستان را از جهاتي دچار احساس خطر کند. با اين حال در شرايط تداوم تنش بين ايران و غرب در سطح بين المللي، امکان اينکه روابط تهران و رياض هم به نتيجه نهايي برسد کاهش پيدا مي کند. اين کارشناس مسائل عربستان با اشاره به اينکه نقش بازيگران ديگر هم بايد در نظر گرفت گفت: مثلا اسراييل که آنها هم در واقع در پي مديريت و تعارضات و منازعات در سطح منطقه اي هستند و نزديکي بين ايران و کشورهاي خليح فارس را خيلي به نفع خود نمي دانند. اين ها مولفه هايي هستند که در سطوح کلان، مانع از رسيدن به يک توافق نهايي بين ايران و عربستان شده است. او در ادامه توضيح داد: توافق چيزي نيست که فعلا از سمت ايران هدايت شود. يک اراده سياسي از سمت دو طرف بايد وجود داشته باشد که فارغ از تنش ها و تحولات بين المللي و منطقه اي باشد. اين لازمه رسيدن به توافق است. اما از انجايي که مولفه هاي بين المللي همچنان متغيرهاي پويا و اثرگذاري هستند، دو طرف خودشان را در وضعيتي احساس نمي کنند که بتوانند به يک توافق نهايي دست پيدا کنند.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه