«آرمان امروز» آیین نامه اهدای زمین 200 متری به خانوارها را بررسی می کند:

بار مسکن بر دوش فرزندان سوم

آرمان امروز: پس از گذشت ماهها از انتشار خبر تخصيص زمين و مسکن را پس از تولد فرزند سوم هيات وزيران آييننامه اجرايي مربوط به آن را تصويب کرد. آيين نامه اي که از آن به عنوان راهکاري براي کنترل قيمت زمين و مسکن ياد مي شود. با اين وجود بسياري از کارشناسان و حتي مسئولان با نقد اين آيين نامه اعلام مي کنند که اين راهکار، راه حل مناسبي براي دور زدن بازار مسکن نيست و نتيجه چنداني به دنبال ندارد. چرا که آنها براين باورند که هزينه هاي ساخت مسکن و هزينه هاي جانبي آن به قدري بالاست که اصولا کمتر خانواده عيالواري توان پرداخت آن و ساختن مسکن در زمين خود را دارد.

به موجب آيين نامه فوق، کليه واحدهاي مسکوني و غير مسکوني داراي انشعاب قانوني برق در مناطقي که احتمال وقوع هر يک از حوادث طبيعي وجود دارد، تحت پوشش «بيمه پايه حوادث طبيعي ساختمان» قرار مي گيرند. درجه بندي مناطق مشمول هر يک از خطرات احتمالي حوادث طبيعي موضوع قانون، مطابق جدول مندرج در اين آيين نامه خواهد بود. ساير حوادث طبيعي از جمله فرونشست و فروچاله که در اين آيين نامه ذکر نشده اند ولي بالقوه مي توانند در تعهد «صندوق بيمه حوادث طبيعي ساختمان» قرار گيرند، با پيشنهاد مشترک سازمان مديريت بحران کشور، وزارت راه و شهرسازي و بيمه مرکزي جمهوري اسلامي ايران و پس از تصويب اکثريت وزراي عضو هيأت امناي صندوق، به حوادث طبيعي موضوع اين آيين نامه اضافه و تغييرات بعدي جدول مربوط مطابق با اطلاعات بروز شده با رعايت آيين نامه داخلي هيئت دولت ابلاغ ميشود.

 اواخر سال 1400 بود که وزارت راه و شهرسازي در راستاي قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت اعلام  کرد دولت به خانوارهايي که فرزند سوم و بيشتر که  پس از تصويب اين قانون به دنيا بيايند زمين 200 متري دولتي واگذار ميکند. با اين وجود تصويب آييننامه اين طرح به سال جاري موکول شد . حالا چند روز قبل سخنگوي دولت از تصويب آييننامه اجرايي تخصيص زمين و مسکن به خانوارها پس از تولد فرزند سوم و بيشتر از سوي هيات وزيران خبر داد. جزئيات اين آييننامه که در پايگاه اطلاعرساني دولت منتشر شده به شرح زير است: در اين مصوبه با تاکيد براينکه آيين نامه اجرايي مزبور درجهت ازدياد مواليد تدوين شده ، آمده است: اين آييننامه مشمول خانوارهايي ميگردد که نرخ باروري شهرستان محل زادگاه پدر يا فرزند، براساس سرشماري نفوس و مسکن و با اعلام مرکز آمار ايران، بالاي 2,5 نباشد.

در بخش ديگري از اين مصوبه نيز آمده است: بر اساس آيين نامه ياد شده، وزارت راه و شهرسازي (به نمايندگي از دولت) مکلف است به منظور تأمين مسکن خانوارها پس از تولد فرزند سوم و بيشتر، يک قطعه زمين حداکثر به مساحت 200 متر مربع منطبق با ضوابط حدنصاب تفکيک بر اساس طرحهاي هادي روستايي يا طرحهاي جامع شهري مصوب يا واحد مسکوني براي ساکنين در روستاها يا شهرهاي کمتر از 500 هزار نفر جمعيت به صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر در شهر و روستاي محل سکونت فقط براي يک بار و براساس هزينه آماده سازي زمين در زمان واگذاري به صورت فروش اقساطي با 2 سال تنفس و 8 سال تقسيط بدون اعمال تخفيف واگذار کند.

در اين مصوبه آمده است: براي ساکنين شهرهاي بالاي 500 هزار نفر جمعيت، زمين يا واحد مسکوني با شرايط مقرر در آيين نامه بسته به اعلام ظرفيت توسط دولت مبني بر وجود زمين يا واحد مسکوني در شهرکهاي اطراف يا شهرهاي جديد يا شهرهاي مجاور يا زادگاه پدر و مادر مشروط به اينکه بالاتر از 500 هزار نفر نباشد، به انتخاب پدر و در صورت فوت پدر، به انتخاب مادر اختصاص مييابد.

در ادامه اين مصوبه هم در مورد مشکلات حقوقي احتمالي آن آمده است: همچنين زمين يا واحد مسکوني موضوع اين آيين نامه به صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر واگذار مي گردد و سند مالکيت حداکثر يک ماه پس از پرداخت آخرين قسط به نام ايشان منتقل مي شود. در صورت فوت هر يک از پدر و مادر، مالکيت زمين يا واحد مسکوني بر اساس موازين قانوني ارث به ورثه متوفي تعلق مي گيرد.

راه حل بي اثر

اما همانطور که گفته شد اين آيين نامه با مخالفت ها و انتقادهايي از سوي برخي از کارشناسان و انبوه سازان مواجه شد . آنها معتقدند که ازآنجاييکه ساخت مسکن نيز بسيار گران تمام مي شود و اکثر خانواده ها توان تقبل آن را ندارند، اهداي زمين به خانواده ها به اميد ساخت مسکن ، نمي تواند راهکار مناسبي براي افزايش مسکن و نرخ آن باشد. آنها بر اين باورند که دولت بايد فکري براي تسهيل در فرآيندهاي ساخت و ساز و همچنين اختصاص تسهيلات به خانواده هاي دريافت کننده اين زمين ها بکند تا آنها بتوانند به معناي واقعي خانه دار شوند. وگرنه اين والدين اکثرا گرفتار، به ناچار مي روند مجبور به فروش زمين خود خواهند شد. درست مانند اتفاقي که در دهه 60 افتاد. در آن زمان نيز طرح واگذاري زمين به خانواده هاي پرجمعيت مصوب شد اما عملا شکست خورد . چرا که بخشي از دريافت کنندگان اين زمين ها ، هنوز موفق به ساخت آنها نشده اند و بخشي ديگر نيزبه قطعات خود چوب حراج زدند. رييس کانون انبوهسازان يکي از همين مخالفان است که با نقد اين آيين نامه آن را تجربه اي تکراري مي داند. سيد محمد مرتضوي در اين زمينه گفت: در دهههاي 60 و 70 نيز مشابه طرح فعلي واگذاري زمين به خانوارها را داشتيم که بسياري از زمينها هنوز هم به مرحلهي ساخت نرسيده است؛ بنابراين مشکل اصلي، کمبود زمين نيست بلکه ناکارآمدي مدلهاي تامين مالي و فرآيندهايي است که منجر به توليد مسکن ميشود.

وي اظهار کرد: در کلانشهرها، مراکز استانها و شهرهاي بزرگ که تقاضاي اصلي براي مسکن وجود دارد براي ساخت و ساز بايد فرآيندهايي شامل صدور پروانه، عقد قرارداد با سازندگان، آمادهسازي زمين و غيره طي شود که تجربه يک سال گذشته نشان ميدهد در اين حوزهها دچار ضعف برنامهريزي هستيم. اگر مشکل با تامين زمين حل ميشد که تا کنون براي يک ميليون و 600 هزار واحد نهضت ملي مسکن تامين زمين صورت گرفته اما عمدتا منجر به ساخت نشده است.

وي افزود: هماکنون در برخي مناطق کشور واگذاري زمين توسط شوراي مسکن استان اجرا ميشود. به اين صورت که به تعدادي از خانوارها به صورت دو خانواده يا چهار خانواده زمين واگذار ميشود. دولت با هدف تسهيل امور ساخت و ساز، طرح واگذاري زمين را ارايه کرده اما معضل فعلي در بخش توليد مسکن، کمبود زمين نيست بلکه کارآمد نبودن سياستها و برنامهها به منظور افزايش ساخت و ساز است.

مرتضوي با بيان اينکه به نظر ميرسد دولت قصد دارد بخشي از ناکارآمدي مدل تامين مالي پروژه نهضت ملي مسکن را از طريق واگذاري زمين جبران کند گفت: معتقدم عدم استقبال سازندگان ناشي از قيمتهاي نامتعارفي که براي پروژه نهضت ملي مسکن تعيين شده، دولت را به اين سمت سوق داد که کار راحتتري را انجام دهند. بدين صورت که زمينهايي را به گروههاي دو تا چهارنفره واگذار و مشکل را به نوعي حل کنند.

رييس کانون انبوهسازان با بيان اينکه مشکل اصلي به تامين نقدينگي پروژههاي نهضت ملي مسکن برميگردد گفت: تسهيلات بانکي، ساز و کاري را ميطلبد و مشکلات خاص خود را دارد. با توجه به مبلغ قابل توجه اقساط اين واحدها متقاضيان از عهدهي پرداخت آن برنميآيند. در بخش آورده نيز کمتر کسي قادر است 300 تا 350 ميليون تومان بياورد و متقاضيان در هر مرحله دچار ريزش ميشوند.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه