سیاست ورزی کم نظیر امیر قطر

امیر قطر اگرچه سن بالایی ندارد اما معمولا در سیاست پخته و سنجیده عمل می کند تا جایی که بارها رشک محمد بن سلمان ولیعهد سعودی را برانگیخته است. دیروز پس از برد تیم فوتبال سعودی مقابل آرژانتین در جام جهانی، شیخ تیم امیر قطر، پرچم سعودی را روی دوش خود انداخت تا این گونه در یک کنش خاص که در چهارچوب دیپلماسی عمومی تعریف می شود ، به جامعه عربی و مردم تحت حاکمیت سعودی ابراز محبت کند و بر قلوب و اذهان ایشان اثر دلخواه خود را بگذارد.

این در حالی است که دیدگاه های واقعی قطر در خصوص سعودی و امارات از شبکه الجزیره بیان می شود و کافی است برای دانستن موضع واقعی شیخ تمیم به این بنگاه خبری قدرتمند نگاهی بیندازید .

الجزیره تا جایی بنیان های سلطنت سعودی را لرزانید که در سال ۲۰۱۶ پس از محاصره قطر توسط ریاض و متحدانش، یکی از اصلی ترین شروط بن سلمان تعطیلی کامل آن بود.

قطر به نظر می رسد این سیاست قدرتمند را از ابتدا داشته و با نگاهیبه تاریخ آن می توان متوجه این امر شد. در سال ۱۹۳۹ در قطر نفت یافت شد اما تولید آن پایین بود. از دهه ۷۰ میلادی قطر حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت صادر می کرد که البته در مقایسه با همسایگانش چون کویت و سعودی مقدار بالایی به حساب نمی آمد .

در سال ۱۹۷۱ بزرگترین میدان گازی جهان در نزدیکی این کشور کشف گردید ولی تا دهه ۹۰ بهره برداری جدی از آن صورت نگرفت.

در سال ۱۹۹۶ شیخ حمد ولیعهد، که تحصیلکرده انگلیس بود در کودتایی بدون خونریزی، پدرش شیخ خلیفه را در حین یک سفر خارجی عزل کرده و خود را امیر این کشور نامید. او با دوراندیشی بلافاصله سرمایه گذاری گسترده ای روی مایع کردن گاز انجام داد که در آن موقع اقدامی مرسوم نبود و در نتیجه ۱۴ کارخانه تولید گاز مایع در این کشور ایجاد گردید. 

این تصمیم انقلابی در تامین نیاز گازی کشورهای دنیا ایجاد کرد و از آن موقع قطر به جای صادرات این ماده هیدروکربوری مهم از طریق خط لوله ، آن را به وسیله تانکرها به کشورهای مقصد میفرستد. درآمد قطر از گاز مایع به حدود ۲۰۰ میلیارد دلار در سال می رسد که آن را لحاظ درآمد سرانه به مرفه ترین کشور در دنیا تبدیل کرده است.

از دیگر اقدامات فوق العاده مهم شیخ حمد، تاسیس شبکه الجزیره بود که انقلابی در عرصه اطلاع رسانی جهان عرب ایجاد کرد. شبکه جهانی بی بی سی در سال ۱۹۹۵ تلویزیون عربی خود را با بهره گیری از کادری آموزش دیده و حرفه ای راه اندازی کرد اما به علت فشار و دخالت های مکرر پادشاهی سعودی که خود را رهبر بلامنازع جهان عرب می نامید و و هر گونه انتقاد از آنان به زبان عربی در هر کجا ممنوع می دانست، مسئولان آن تصمیم به تعطیلی شبکه گرفتند و ۱۵۰ خبرنگار مجرب عرب از کار بیکار شده و کینه آل سعود را در دل کاشتند.

امیر وقت قطر که همواره دخالت های عربستان را خطری جدی برای خود تلقی می کرد و نمی خواست سیادت این پادشاهی را بر خود و مملکتش بپذیرد، با هزینه ۱۵۰ میلیون دلار مبادرت به جذب آن خبرنگاران حرفه ای کرده و شبکه الجزیره را ایجاد نمود.

بدون شک شبکه خبری مزبور مهم ترین ابزار تاثیرگذاری قطر در دنیای عرب است و این پادشاهی کوچک به دلیل درک درست حاکمانش از تاثیرات پایدار و دراز مدت قدرت نرم، توانسته بیش از سعودی، کویت و امارات در بین عرب ها تاثیرگذار باشد تا جایی که بسیاری معتقدند سرنگونی حسنی مبارک در مصر و شروع بهار عربی به سبب گزارش های تحریک کننده این رسانه بوده است.

الجزیره با استفاده از سیاست های هوشمندانه اش، ضربه ای جدی به وجهه آل سعود در بین اقشار مختلف جهان عرب زده است و یکی از علل کینه محمد بن سلمان از شیخ تمیم و محاصره قطر نیز همین بود. علاوه بر تاسیس رسانه الجزیره، قطر سرمایه گذاری های زیادی در صنعت حمل و نقل هوایی، ورزش، املاک و مستغلات و صنایع سنگین نموده تا وابستگی خود به درآمدهای رانتی نفت و گاز را کاهش دهد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه