هاشمی از فروریختن ارزش‌های اخلاقی ناراحت بود

علی جنتی، وزیر سابق ارشاد با اشاره به آشنایی خود با آیت‌ا...‌هاشمی رفسنجانی، می‌گوید: برای آیت‌ا...‌هاشمی بسیار تلخ و سخت بود که شاهد از بین رفتن اقدامات خود و رئیس دولت اصلاحات در آن دوران (دولت‌های احمدی‌نژاد) بود و حتی تا همین اواخر، از شرایط کشور ناراحت بودند. متن گفت‌وگوی اصلاحات نیوز با علی جنتی در ادامه می‌آید:

یادتان هست لحظه‌ای که خبر درگذشت آیت‌ا...‌هاشمی را به شما دادند کجا بودید؟ و اینکه چطور از خبر درگذشت ایشان مطلع شدید؟

ساعت ۱۹:۳۰روز یکشنبه به محض اینکه داخل ماشین نشستم یکی از دوستانم از میان آقایان وزرا تماس گرفت و گفت که وضعیت آیت‌ا... خوب نیست و ما هم جلسه هیات دولت را تعطیل کرده و به سمت بیمارستان شهدای تجریش حرکت کردیم، من نیز سریعا به آن سمت حرکت کردم، به میدان تجریش که رسیدم خبر فوت ایشان آمد. خبر آمد که آیت‌ا... فوت کرده‌اند و اقدامات برای احیای ایشان بی‌اثر بوده، در مقابل بیمارستان که رسیدم از یکی از اقوام ایشان پرسیدم که کجا می‌توانم آیت‌ا... را ببینم که گفت آیت‌ا...‌هاشمی را به جماران انتقال داده‌اند. من هم بلافاصله به سمت جماران راه افتادم. در جماران فضای سنگین و پر از بهتی حاکم بود، همه در شوک بودند و هیچ‌کس نمی‌دانست باید چه کند تا اینکه مراسم شروع شد.

باتوجه به سابقه دوستی و همراهی چند ۱۰ ساله شما با آیت‌ا...‌هاشمی، طبیعتا باید خاطرات تلخ و شیرین بسیاری از ایشان در ذهن شما وجود داشته باشد، جالب‌ترین این خاطرات کدام است؟

یکی از خصوصیات اخلاقی خاص آیت‌ا...‌هاشمی این بود که بر خلاف بسیاری از روسای جمهوری، مسائل اداری و اجرایی را به صورت بسیار دقیق بررسی می‌کرد و به ریز مسائل ورود می‌کرد و راه حل‌هایی را برای حل مشکلات ارائه می‌کرد و علاوه بر این، حافظه‌ای بسیار دقیق و پرقدرت داشت و سریع اعداد و ارقام را در ذهن خود برای فهم بهتر صورت مساله جمع و تفریق می‌کرد. به نظر من آیت‌ا...‌هاشمی به راستی دولتمردی بی‌نظیر بود که اگر بخواهم نمونه‌ای نظیر ایشان در دنیا معرفی کنم می‌توانم به «ماهاتیر محمد» در مالزی اشاره کنم که توانست اصلاحات و تغییراتی اساسی را در مالزی ایجاد کند که وی نیز همچون آیت‌ا...‌هاشمی به ریز مسائل حتی قرارداهای تجاری ورود می‌کرد.

و تلخ‌ترین؟

راستش را بخواهید آیت‌ا...‌هاشمی تا سال ۸۴ نسبت به رشد هرچه بیشتر کشور امیدوار بود اما از آن سال و با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد به ویژه بعد از سال ۸۸، احساس می‌کردیم این حس پیشرفت کشور در آیت‌ا... فروریخته! بعد از سال ۸۹ که من از سفارت برگشتم و با ایشان ملاقات می‌کردم ضمن امید به آینده‌ای که داشت اما از شرایط کشور با تلخی یاد می‌کرد، همان سال‌ها از ایشان پرسیدم که اوضاع کشور چگونه است که پاسخ داد؛ بد، خیلی بد، خیلی بد... . برای آیت‌ا...‌هاشمی بسیار تلخ و سخت بود که شاهد از بین رفتن اقدامات خود و دولت اصلاحات در آن دوران بود و حتی تا همین اواخر، یعنی کمتر از یک ماه قبل از وفات که با ایشان دیدار کردم، از شرایط کشور ناراحت بودند.

یعنی آیت‌ا...‌هاشمی در دوران روحانی هم از شرایط کشور ناراحت بود؟

بله، ناراحت بودند چون ارزش‌های اخلاقی در جامعه در حال از بین رفتن و فروریختن بود و اتهامات بی‌حساب و کتاب در رسانه‌ها در حال رواج بود و آنان با این فرض که هدف وسیله را توجیه می‌کند، به هر وسیله‌ای قصد تخریب و تضعیف برخی افراد را کرده‌اند و سرمایه‌های اجتماعی را زیر سوال می‌برند، این مسائل آیت‌ا...‌هاشمی را بسیار ناراحت کرده بود. البته آیت‌ا...‌هاشمی از اینکه دولت دکتر روحانی به دنبال رفع تحریم‌هاست و اینکه برجام را به ثمر رسانده و در تلاش برای رفع بیکاری و تورم و خروج از رکود است، بسیار خوشحال و خرسند بود.

بدین ترتیب اگر بخواهیم آرمان‌های آیت‌ا...‌هاشمی را برشماریم، به چه مواردی می‌توانیم اشاره کنیم؟

آیت‌ا... به دنبال ساختن ایرانی توسعه یافته، پیشرفته و آباد و دارای ارزش‌های اخلاقی مبتنی بر معیارهای اسلامی بود، ایشان پیش از انقلاب هم به دنبال ساختن جامعه‌ای دارای ارزش‌های اخلاقی و پیشرفته بود. عقیده داشت جامعه ما زمانی می‌تواند تاثیرگذار و الهام‌بخش باشد که پیشرفته و توسعه یافته شویم و فقر و اختلاف طبقاتی در جامعه ریشه‌کن شود و به لحاظ رعایت ارزش‌های اخلاقی پیشرفت کرده باشیم، اما جامعه‌ای که چند میلیون بیکار و فقیر دارد و به لحاظ رعایت ارزش‌های اخلاقی در جایگاه غیرقابل قبولی است، هرگز نمی‌تواند الهام‌بخش و تاثیرگذار باشد.

فقدان آیت‌ا...‌هاشمی برای نظام جمهوری اسلامی چه تبعاتی می‌تواند به همراه داشته باشد؟

فقدان ایشان برای نظام خسارات جبران‌ناپذیری را به همراه دارد، چرا که با توجه به مجموعه شرایط و ویژگی‌های فردی آیت‌ا...‌هاشمی، باید گفت که فردی بی‌مانند و بی‌نظیر بودند، در گذشته هم که برخی می‌گفتند: «ایران پر از بهشتیه» من می‌گفتم نه‌تنها پر از بهشتی نیست بلکه نمونه‌اش را هم نداریم. زمانی که آیت‌ا... بهشتی شهید شد ضایعه جبران‌ناپذیری به نظام وارد شد، فقدان آیت‌ا...‌هاشمی هم همین‌طور است، آیت‌ا... پشتوانه خوبی بود برای تمام کسانی که نمی‌توانستند صدای خود را به گوش دیگران برسانند و ایشان با آن صراحت لهجه همیشگی خود، با رعایت حدود، صدای آنان بود. بدین ترتیب فقدان و نبود آیت‌ا...‌هاشمی قابل جبران نیست و هیچ‌کس نمی‌تواند جایگزین ایشان شود اما کشور خالی از سرمایه‌های اجتماعی خوب و قابل قبول نیست. ما شخصیت‌هایی داریم که در صورت میدان‌دهی و بها دادن، می‌توانند به تدریج در اداره کشور نقشی مفید بر عهده داشته باشند.

اگر بخواهید اشبه الناس مردم را به ایشان نام ببرید، به چه شخصی اشاره خواهید کرد؟

به نظر من خود دکتر روحانی از جمله افرادی است که به لحاظ فکری بسیار بسیار نزدیک به آیت‌ا...‌هاشمی است و ناطق نوری هم از جمله افرادی است که افکار و ویژگی‌های شخصیتی‌اش نزدیکی خاصی به آیت‌ا...‌هاشمی دارد.

با این حساب می‌توانیم انتظار داشته باشیم که آماج حملات رسانه‌های خاص زین پس به سمت این افراد باشد؟

ممکن است این حملات و تخریب‌ها کاهش یابد. وقتی به شهید بهشتی می‌گفتند که چرا در مقابل تهمت‌ها و تخریب‌ها از خود دفاع نمی‌کنی، پاسخ می‌داد که خداوند از مومنان دفاع می‌کند، زمانی هم که به درجه شهادت نائل آمد به راستی خداوند از ایشان دفاع کرد و مظلومیت آیت‌ا... بهشتی برای همگان نمایان شد، آیت‌ا...‌هاشمی هم همین‌طور بود، برخی می‌گفتند آیت‌ا...‌هاشمی به دنبال اشرافی گری یا ثروت اندوزی برای خود است یا در فتنه فلان نقش را داشته اما وقتی وفات کرد، مظلومیتش در مقابل این اتهامات برای همگان روشن شد، یعنی اتهام‌زنندگان دیدند که ثروت ایشان نه تنها افزایش نیافته بلکه همان‌طور که رهبری اشاره کردند بخش عمده‌ای از ثروت ایشان صرف انقلاب اسلامی شده است. به همین دلیل است که تهمت زنندگان پشیمان هستند، چون فرصت آن پیش نیامد که از آیت‌ا... حلالیت بگیرند و باید در روز قیامت به دنبال ایشان باشند.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه