فرار رو به جلو مسئولان در پاسخ به مردم

عضو شوراي شهر تهران در گفت‌وگو با «آرمان امروز»: شهرداري در قبال خسارت‌هاي‌ سيل مسئوليتي ندارد



حميد رضا خالدي
پس از گذشت چند روز از حادثه جاري شدن سيل در امامزاده داوود و فيرزکوه و در حاليکه از همين حالا برخي از مسئولان سياست «کي بود کي بود، من نبودم» را در پيش گرفته‌اند، سخنان رئيس سازمان هواشناسي دربرنامه‌اي تلويزيوني‌، جريان اين پرونده را وارد فاز جديدي کرد. همان‌طور که سحر تاجبخش که به نظر مي‌رسيد زير بار فشار افکار عمومي که معتقدند سازمان هواشناسي نيز به دليل قصور در پيش بيني سيل‌، جزء متهمان رديف اول سيل‌هاي اخير است‌، او به صورت ناگهاني در يک برنامه تلويزيوني اعلام کرد: «سيلاب در محدوده امام زاده داوود مانند سيل در شيراز در سال 97 بود. به‌نظر مي‌رسد مسير آب در سال‌هاي گذشته دستکاري شده‌، چرا‌که توپوگرافي اين مسير به گونه‌اي است که نبايد با بارش‌هاي 20 تا 30 ميليمتري چنين حادثه‌اي رخ دهد بنابراين به طور قطع مسير آب در اين بخش دستکاري شده بود.» وي با ذکر اينکه براي سيل اخير 12 هشدار در سطح ستاد و 79 هشدار در سطح کشور صادر کرديم و در 21 استان روزانه چندين هشدار صادر شده است گفت‌: «ما در سيل استهبان 48 ساعت قبل هشدار سطح نارنجي صادر کرده بوديم. در اين خصوص نيز جريان آب شديدي ايجاد شده که در بستر رودخانه حرکت کرده بود. به همين دليل حرکت آب‌، هيچ خسارتي به مناطق اطراف وارد نکرده بود چون آب در مسير رودخانه قرار داشت و فقط  مردمي که در حاشيه بستر رودخانه اطراق کرده بودند و حضور داشتند‌، گرفتار سيل شدند و متاسفانه تعدادي از هموطنان نيز فوت کردند.»
عملکرد سازمان هواشناسي از آن جهت مورد انتقاد افکار عمومي و کارشناسان قرار گرفته است که با وجود اينکه اين سازمان موظف بوده تا 2 سال پيش ، سامانه «ملي هشدار و پيش‌آگاهي حوادث » راه اندازي کند، هنوز موفق به تحقق آن نشده است ضمن آنکه خطاهاي رخ داده در پيش بيني‌هاي اين سازمان نيز مزيد برعلت شده تا عملکرد آن بيش از پيش زير سوال برود. اين رويه باعث شده  تا عملکرد سازمان هواشناسي به عنوان يکي از مسببان احتمالي و در عين حال اصلي بروز اين  حادثه زير ذره بين نهادهاي نظارتي قرار داشته باشد. در حقيقت عملکرد اين سازمان از باب «ترک فعل» مسئولان امر در اين حوزه و همچنين به دليل عدم اعلام «وضعيت هشدار قرمز» در مناطق بحراني قابل پيگيري است. در همين راستا، قائم‌مقام سازمان بازرسي گفته است: «سازمان هواشناسي از 29 تيرماه سال جاري لغايت ششم مرداد ماه 12 اخطار در خصوص وضعيت هوا و سيلاب‌هاي اخير به مراجع مسئول اعلام کرده است که بررسي صحت اقدامات سازمان هواشناسي و مراجع مسئول پس از دريافت اين هشدارها، از سوي سازمان بازرسي در حال بررسي است.»

چه کسي ترک فعل کرده
سعيد بابازاده؛ مديرکل بازرسي امور ويژه سازمان بازرسي کل کشورنيز درباره ورود سازمان بازرسي به موضوع حوادث و سيل‌هاي اخير گفت: «سازمان بازرسي طبق قانون، نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها را به‌عهده دارد و هر کجا ترک فعلي صورت بگيرد، ورود مي‌کنيم.» مديرکل بازرسي امور ويژه سازمان بازرسي درباره بررسي عملکرد سازمان هواشناسي گفت: «پس از مأموريت رياست سازمان بازرسي جلسات متعددي در رابطه با ترک فعل دستگاه‌هاي مختلف گذاشتيم. بررسي عملکرد دستگاه‌ها در موضوع شبکه هشدار و اطلاع‌رساني پيرامون حوادث که بايد پيش از اين فعال و راه‌اندازي مي‌شد، نتايج اقدامات دستگاه‌ها را خواستيم و برخي دستگاه‌ها خود‌اظهاري کردند. در رابطه با هشدار حوادث و رابطه با ترک فعل، تخلفات احتمالي را بررسي مي‌کنيم؛ در اين رابطه، برخورد قانوني مي‌کنيم و ظرف يک ماه نتيجه نهايي درباره عملکرد دستگاه‌ها چه هواشناسي و چه وزارت راه را اعلام مي‌کنيم.»

ورود ديوان محاسبات به پرونده
ديوان محاسبات کشورنيز به صورت مجزا و در راستاي وظايف قانوني خود رسيدگي به اين پرونده را در دستور کار خود قرار داده است. در همين رابطه رئيس کل ديوان محاسبات کشور هم نسبت به ترک فعل رخ داده در سازمان هواشناسي کشور در راه‌اندازي شبکه ملي هشدار واکنش نشان داد. مهرداد بذرپاش در اين باره اعلام کرد: «عليرغم گذشت 5 سال از تصويب قانون هواي پاک، مطابق ماده 26 قانون، سازمان هواشناسي مکلف بود ظرف دو سال شبکه ملي هشدار و پيش آگاهي رخدادهاي سيل، طوفان و گرد و غبار را تکميل کند، اين مهم انجام نشده است؛ ترک فعل صورت ‌گرفته، به‌زودي در دستور کار ديوان محاسبات قرارخواهد گرفت.»  راه‌اندازي شبکه‌ ملي هشدار، زماني عينيت بيشتري به خود گرفت که رئيس مجلس نيز نسبت به آن واکنش نشان داد.  محمد باقر قاليباف در جلسه اين هفته مجلس با اشاره به سيل اخير با تاکيد بر لزوم راه اندازي شبکه ملي هشدار و پيش‌آگاهي حوادث اظهار کرد: «رسيدگي مقطعي به مشکلات و علاج بعد از وقوع بدون شک کافي نيست، شهرداري‌ها موظفند به ارائه گزارش مستمر در خصوص عمليات لايروبي کانال ها و مسيل ها را در دستور کار داشته باشند. علاوه بر ضرورت تسريع در راه‌اندازي شبکه‌ ملي هشدار و پيش‌آگاهي از حوادث، نظام امداد و نجات کشور، وضعيت استقرار نيروها، تامين تجهيزات و آموزش‌هاي لازم نيز بايد با توجه به تجارب موجود، به طور جدي متحول شود. در اسرع وقت کميسيون‌هاي عمران و کشاورزي گزارش خود را از عملکرد و خسارت‌ها مخصوصا خسارت در عرصه باغات، دام و طيور به صحن مجلس ارائه کنند.»

سيل قابل پيش بيني است
دکتر احمد صادقي‌، عضو شوراي شهر تهران که اتفاقا به خاطر سالها هدايت سازمان مديريت بحران شهر تهران کاملا به مقوله حوادث  طبيعي  و وظايف سازمان ها و نهادهاي مختلف در اين زمينه اشراف دارد در گفت و گو با خبرنگار «آرمان امروز» با تاکيد براينکه سيل ازآن دست حوادثي است که کاملا قابل پيش بيني است گفت: اصولا وقوع سيل از سوي سازمان هواشناسي حتي از هفته ها قبل قابل پيش بيني است. وي با ذکر اينکه سيل يا به دليل بارش بيش از حد باران و يا دستکاري کانال ها و جوي ها و حاشيه رودخانه ها رخ مي دهد به تجربه خود در همين زمينه اشاره کرد و گفت: «در سال 97، سازمان هواشناسي اعلام کرد که بهار 98 ، ماه‌هاي پربارشي را در تهران خواهيم داشت و احتمال وقوع سيل وجود دارد. به همين دليل ستاد مديريت بحران را در 7 مهرماه 97 تشکيل داديم و دستگاه هاي مختلف موظف شدند تا برحسب وظايفي که بردوش دارند، نسبت به مشکلات لايروبي انهار و ترميم ديواره هاي تخريب شده آنها اقدام کنند.  در نهايت اين  اقدامات باعث شد تا در سال 98 با وجود اينکه بارندگي هاي رخ داده از منظر شدت و ميزان ، 5 تا 10 برابربارش هاي امسال تهران بود اما، خوشبختانه سيلي رخ نداد و آب از بالادست شهر در کانال ها جريان پيدا کرد و از پايين دست تهران خارج شد!»
اين کارشناس بحران هاي طبيعي افزود: در کنار اين مساله بايد توجه داشت که در مورد سيل ، زمان لازم براي هشدار دادن هم وجود دارد حتي در صورت آغاز بروز سيل در يک نقطه ، مي توان با تلفن مراتب را به مسئولان و دست اندرکاران اطلاع داد ضمن آنکه مي توان با نصب سنسورهاي هشدار دهنده در حوزه هاي آبريزي بالادست ، اگر کسي رخ دهد، مراتب را به سرعت به بخش هاي پايين دست اطلاع داد.
وي با ذکر اينکه شهرداري هيچ مسئوليتي در قبال سيل امامزاده داود ندارد و تمام مسئوليت برعهده دهياري و فرمانداري اين مناطق است درمورد احتمال وقوع سيل در تهران نيز گفت: ممکن است شاهد مواردي از آبگرفگي ها موضعي باشيم ولي با توجه به لايروبي و تيم انهار بعيد است که سيلي در تهران رخ دهد.
صادقي همچنين با اشاره به نقش سازمان هواشناسي در کاهش خسارت هاي ناشي از بلاياي طبيعي نيز گفت: سازمان هواشناسي مي تواند سطح خطر سيل را هشدار دهد و حتي درخواست کند تا جلسه ستاد بحران تشکيل شود.
يکي از انتقادهاي مطرح شده از سوي کارشناسان اين است که چرا جلسه ستاد بحران قبل از سيل تشکيل نشد و در عوض اين جلسه پس ازسيل برقرار شد ؟ سوالي که صادقي در مورد آن مي گويد: اينکه بعد از سيل جلسه ستاد بحران تشکيل شود امري لازم و طبيعي است. اما اينکه چرا قبل از حادثه تشکيل جلسه ندااده است ، بايد بررسي کرد که ايا هواشناسي درخواست تشکيل جلسه داشته است يا نه؟


سيل راهش را در تهران پيدا کرده؟
جاري شدن سيل در امامزاده داود و فيروزکوه اين ترس را در دل مردم پايتخت انداخته است که اگر در تهران‌، چنين بارش‌هايي رخ دهد‌، چه ميزان احتمال وقوع سيل در اين کلانشهر 13 ميليون نفري وجود دارد و از آن مهمتر اينکه تهران چقدر براي وقوع سيل آماده است‌؟ اين سوال که در روزهاي اخير از اصلي ترين دغدغه هاي  شهروندان در فضاي مجازي محسوب مي شود تا آنجا جدي شده که رئيس شوراي اسلامي شهر تهران را وادار به واکنش کرد. مهدي چمران با اشاره به بارش‌هاي اخير در شهر تهران گفت: به‌‌رغم اينکه اين بارش‌ها را داشتيم، اما مشکلات و آب‌گرفتگي‌ها نسبت به بارندگي‌هاي قبلي کمتر بود؛ به‌طوري که در سال گذشته در تهران به محض بارندگي با مشکلات عديده‌اي مواجه مي‌شديم. وي همچنين به سيل در منطقه امامزاده داوود(ع) اشاره کرد و گفت: در اين زمينه نيز باوجوديکه شهرداري تهران به دليل موقعيت جغرافيايي امامزاده داوود هيچ وظيفه‌اي را در قبال آن منطقه نداشته است اما، از همان ابتدا تمام قد براي کمک به هموطنان سيل زده در منطقه حاضر بود.  وي درعين حال به حضور يک هزار نفر از نيروهاي شهرداري تهران در محل سيل امامزاده داوود(ع) اشاره کرد و گفت: از اين تعداد 500 نفر نيروهاي خدمات شهري و 500 نفر نيروهاي سازمان بوستان‌ها و فضاي سبز شهر تهران بودند و در حال حاضر نيز در محل حاضر هستند.

 

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه