«آرمان امروز» گزارش می‌دهد

وقت کشی روس‌ها در اجرای قراردادهای نفتی

آرمان امروز: مجتبي کاوه   پيدا کردن اثري از اجراي تفاهمنامه هاي نفتي وگازي و ايران و روسيه در ميدان هايي که قرار است اين قراردادها در آن عملياتي شوند، کار ساده اي نيست چرا که حتي از پرس و جو از منابع آگاه داخل وزارت نفت هم اطلاعات جديد و موثقي از اجرايي شدن اين تفاهمنامه ها به دست نمي آيد. از جستجو براي يافتن خبري جديدي از اجراي اين تفاهمنامه ها در رسانه ها هم نتيجهاي حاصل نمي شود چون هر چه در اين زمينه گفته شده متعلق به حداقل دو تا سه هفته قبل است. البته مي دانيم که اين قراردادها شامل مفاد محرمانگي است و قرار نيست تمام جزئيات اجرايي آن فاش شود اما اين که هيچ خبر تازه اي از عملياتي شدن قراردادها منتشر نمي شود هم سوال برانگيز است.  ارزش تفاهمنامههاي مذکور بر اساس گفته هاي مسئولان مختلف وزارت نفت از جمله وزير اين وزارتخانه و مديرعامل شرکت ملي نفت 40 ميليارد دلار برآورد شده و بخشي از اين تفاهمنامه ها هم در اظهارات مسئولان نفتي کشورمان به قرارداد هم تبديل شده اند اما به نظر مي رسد اين قراردادها فعلا روي کاغذ مانده باشند. از زماني که تفاهمنامه هاي نفت و گاز ايران و روسيه و قراردادهاي مرتبط با آن رسانه اي شده بيش از سه ماه گذشته ولي مقامات رسمي ايران و روسيه از اجرايي شدن اين قراردادها سخن تازه اي به ميان نميآورند.

سکوتي که توجيه پذير نيست

اين سکوت خبري، نمي تواند چندان توجيه پذير باشد و اين شائبه را ايجاد مي کند که شايد وزارت نفت براي مطلوب نشان دادن عملکرد خود، مذاکراتي را که نيازمند پيش زمينه هاي فراواني براي اجرايي شدن دارند را به اسناد کتبي مبهم و کلي تبديل کرده و امضاي آن توسط مسئولان نفتي ايران و روسيه را توفيقي در کارنامه اين مجموعه به حساب آورده است. اگر اينچنين نيست، شايد واقعا قراردادهايي بين طرفين با جزئيات اجرايي مثل طرح توجيه پذيري اقتصادي، روش تامين مالي، زمان بندي اجرا، ترکيب پيمانکاران و جزيياتي از اين دست به امضا رسيده اما روس ها در عمل به تعهدات خود در اين قراردادها وقت کشي و تعلل مي کنند. اگر اين شائبه ها موضوعيت ندارد بد نيست مسئولان وزارت نفت تازه ترين اطلاعات در مورد اجراي اين قراردادها اطلاع رساني کنند تا رسانه ها هم بتوانند گزارش هايي از اين طرح هاي مهم اقتصادي به افکار عمومي منعکس کنند.

اظهاراتي که با واقعيت هماهنگي ندارد

نکته ديگري که موضوع قراردادهاي نفت وگاز ايران و روسيه را با اما و اگرهايي مواجه مي کند برخي اظهارات مسئولان ايراني در اين باره است که با واقعيتهاي موجود و اظهارات مسئولان ساير کشورهاي ذيربط در تناقض قرار مي گيرد. به عنوان مثال از مرور گفته هاي معاون ديپلماسي اقتصادي وزارت امور خارجه  درباره احداث يک خط لوله فشار قوي گاز در پاکستان اين نتيجه به دست مي آيد که روس ها قرار است در اين پروژه سرمايهگذاري کنند. بر اساس اظهارات مهدي صفري قرار است شرکتهاي روسي در داخل خاک پاکستان خطوط لوله انتقال گاز را احداث کنند تا بدين صورت گاز از ايران به اين کشور صادر شود. اين در حاليست که اخيرا مسئولان پاکستاني رسما اعلام کردند قرار نيست هيچ گازي از ايران به اين کشور صادر شود و آنها خط لوله ديگري را که گاز ترکمنستان را از طريق افغانستان به پاکستان مي رساند، در اولويت تامين انرژي خود قرار داده اند.

صفري اين را هم گفته است که به زودي يک شرکت مشترک بين ايران و روسيه براي احداث خط لوله انتقال گاز به کشورهاي حاشيه خليج فارس و درياي عمان ايجاد ميشود که سهم دو کشور 50 درصد است و روسها تکنولوژي خاص احداث خط لوله دريايي را در اين پروژه احداث ميکنند. شايد اين مقام مسئول از مسائلي مطلع باشد که روزنامه نگاران اقتصادي از آن اطلاعي ندارند اما اين که ايران و روسيه در پروژه هاي انتقال گاز بين شيخ نشين هاي خليج فارس ورود کنند بيشتر به رويا مي ماند تا واقعيت چرا که اين کشورها - حتي مستقل ترين آنها يعني عمان  در قراردادهاي نفتي و گازي خود مجالي به حضور ايران و روسيه نمي دهند و آغوش آنها در اين موارد هميشه به صورت يکطرفه به سوي آمريکا و کشورهاي غربي باز است.

تفاهمنامه خوب است اما اگر اجرا شود!

اگر اظهارات مديرعامل شرکت ملي نفت را درباره تفاهمنامه ها و قراردادهاي نفتي و گازي با روسيه مرور کنيم به اين نتيجه مي رسيم که اجراي اين قراردادها نبايد چندان طول بکشيد.  وي گفته است يکي از برنامههاي شرکت ملي نفت براي جذب سرمايه خارجي، استفاده از ظرفيت شرکتهاي روسي است. خجسته مهر گفته است اين شرکت از گذشته نيز با شرکتهاي معتبر روسي تفاهمنامه و قراردادهايي را امضا کرده بوده که حالا به نتيجه رسيده است. وي توضيح داده است که آن تفاهمنامهها بعد از طي کردن مراحل مختلف شامل انجام مطالعات اوليه درباره ميادين مدنظر، امضاي قرارداد محرمانگي، ارائه پيشنهادات فني و اقتصادي و مذاکرات قراردادي، تصويب هيئت مديره شرکت ملي نفت و اخذ مصوبه شوراي اقتصاد به مرحله امضاي قرارداد رسيده است. مديرعامل شرکت ملي نفت تصريح کرده است که مراحل لازم براي توسعه 7 ميدان نفتي با سرمايهگذاري روسها پشت سر گذاشتيم که تبديل به قراردادهايي به ارزش 4 ميليارد دلار شدهاند و الان اين قراردادها در مرحله عمليات اجرايي است. تنها چيزي که اکنون از اين قراردادها مي دانيم اين است که به گفته خجسته مهر از اين هفت ميدان، دو ميدان پايدار غرب و آبان جزو ميادين مشترک ايران و کشورهاي همسايه هستند. مديرعامل شرکت ملي نفت گفته است اگر روسها در اين تفاهمنامه مصمم نبودند، نسبت به انعقاد قرارداد به ارزش 4 ميليارد دلار اقدام نميکردند. گاهي اوقات يک تفاهمنامه براي اولين بار امضا ميشود و هيچ سابقهاي درباره همکاري دو کشور وجود ندارد. خب در اين موارد ميتوان شک و گمان داشت که آيا اين تفاهمنامه به قرارداد منجر ميشود و آيا دو کشور مصمم هستند. به گفته او قرار است روسها نسبت به ساخت پمپهاي درونچاهي اقدام کنند و در حال نصب تجهيزات در استان خوزستان هستند. بنابراين اکنون بايد پمپ هاي درون چاهي روس ها ساخته شده باشد و اگر اين طور است شرکت ملي نفت ميتواند جزييات جديدي از پيشرفت اين پروژه را اطلاع رساني کند. اين مقام مسئول نفتي ايران تفاهمنامه شرکت ملي نفت و شرکت گازپروم که ارزش آن حدود 40 ميليارد دلار برآورد ميشود را نتيجه ديپلماسي فعال در دولت سيزدهم مي داند که اتفاقا ما هم اين تفاهمنامه را بسيار ارزشمند مي دانيم. فقط مي خواهيم بدانيم اين تفاهمنامه ها کي قرار است از روي کاغذ به روي خاک بيايند و سرمايه ها و فناوري روس ها در خدمت توسعه نفت و گاز کشورمان قرار گيرد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه