انتخاب تاریخ:   /  /   
ارسال سوژه کانال تلگرام اینستاگرام سالنامه آرمان منتشر شد نخستین کنگره بزرگداشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آرمان ملی شماره 63 آرمان ملی شماره 62 رونمایی از کتاب برلیان نت
اقتصاد
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
ثروتمندان مصرف‌کنندگان یارانه پنهان هستند/ هر اشتباهی در افزایش حقوق‌ها مربوط به مصوبه مجلس است نه دولت
بازار سهام تحت تاثیر افت قیمت ارز قرار گرفت
افزایش تسهیلات مسکن مهر پردیس به ۵۰ میلیون تومان/ منابع تامین تسهیلات اجاره را وزارت اقتصاد باید پاسخ دهد
بی‌کیفیت‌ترین خودروها با گران‌ترین قیمت به مردم فروخته می‌شود/ طبق قانون پلیس باید هر خودروی بی‌کیفیتی را شماره‌گذاری کند/ گاهی اجساد را به دلیل جمع شدن بدنه‌ها نمی‌توانیم از خودرو خارج کنیم
مرغ به کانال ۱۴هزارتومان پرکشید/سنگ هم بباردصادرات نبایدمتوقف شود
دلایل کاهش نرخ ارز در بازار / پیش‌شرط‌های تداوم ثبات در بازار
ممنوعیت واردات ۱۴۴۸ قلم کالا به کشور/ تولیدکنندگان فرماندهان جنگ اقتصادی هستند
صدور حکم سید هادی رضوی/ ورود قوه قضائیه به ماجرای نفتکش توقیف شده ایران/ آزادی متهمان پرونده دارو با قرار وثیقه/ تکذیب خبر بازداشت یکی از منسوبین به رئیس پیشین دستگاه قضا
قیمت طلا به نرخ ۲ سال قبل رسید
مسکن از دلار جلو زد
مسکن اقساطی کارمندان به سازمان برنامه ارجاع شد
جهانگیری: بازگشت ایران به برجام کار بسیار ساده‌ای است
ممنوعیت خروج کالاهای اساسی مربوط به یکسال قبل است
اگر ۴ سال به عقب برگردیم باز هم برجام را امضا خواهم کرد
کم‌فروشی در بسته‌های اینترنتی را رد نمی‌کنیم/ برای لو نرفتن سوالات کنکور در ۲۱۰ نقطه، اینترنت را قطع کردند
بلاتکلیفی پیش‌خریدکنندگان خودروهای وارداتی و سکوت سازمان حمایت
دهک‌های پردرآمد بیش از ۱۷ برابر دهک‌های کم‌درآمد از یارانه منتفع می‌شوند/ امکان هدفمند کردن یارانه‌ها وجود ندارد
قیمت طلا، سکه و ارز در روز دوشنبه
۳ دروغ بزرگ درباره‌ وزیر نفت
«تیغ‌زدن» کارجویان با تله‌‌ استخدام
توقیف نفتکش بی‌پاسخ نمی‌ماند/ درباره اقدام انگلیس تصمیم می‌گیریم
نرخ نیما به بازار آزاد نزدیک شد/بازار ارز از ثبات برخوردار است
عراق می‌تواند مسیر ترانزیت کالا‌های ایرانی شود/ بازاریابی محصولات ایرانی را به عهده می‌گیریم/ عربستان، ترکیه و امارات از ایرانی‌ها پیشی گرفتند
شکست بازار مسکن در شمال پایتخت + قیمت
قرار نیست بنزین گران شود/ می‌توان کارت‌های عابر را به عنوان کارت سوخت هم استفاده کرد
قیمت لاستیک کاهش یافت
توقف کامل واردات غیرضروری
با دست پس زدن و با پا پیش کشیدن بیت کوین در ایران!
صنعت خودروسازی باید از نخبگان استفاده کند/ دستگاه‌های دولتی ظرفیت پذیرش این همه فارغ‌التحصیل را ندارد
وقتی اسم زنجانی را می‌آوریم عده‌ای جیره‌خوار به ما حمله می‌کنند/ رئیس حراست محلی، با حفر چاه ۵ متری نفت می‌دزدید/چوب مبارزه با فساد را می‌خورم
نشست شورای حکام نشان‌گر میل جمعی برای نجات برجام بود/ هیچ اجماع جهانی علیه ایران وجود ندارد/ حمایت چین و روسیه از ایران، کار آمریکا را سخت کرده است/ قبل از بازگشت به برجام باید به دیپلماسی بازگردیم
در اصلاح ساختار بودجه به دنبال چابک‌سازی دولت هستیم/ اصلاحات مورد نظر در لایحه بودجه‌ ۹۹ دیده می‌شود
حکم ۱۵ سال حبس بهروز و فیروز ریخته گران‌ قطعی شد
شرکت نفت قصد فروش املاک زنجانی را دارد/ ادعای ممانعت وزارت نفت از پیگیری این پرونده یک شوخی است
خرید ۳۸ هزار سکه توسط یک نفر!
اختلال در توزیع مسکن
زود است که از بحران اقتصادی در ایران نام ببریم
مقام‌ها به گونه‌ای اظهارنظر نکنند که معادله معکوس شود/ اروپا، روسیه و چین باید پشت درهای بسته نسبت به اقدامات ایران توجیه شوند/ «کاهش تعهدات برجامی» و «مذاکره با اروپا» را همزمان انجام دهیم
زنگ خطر شاخص فلاکت به صدا درآمد
اصلاح نظام بانكي دست بانك‌ها را ازجيب بانك مركزي بيرون مي‌آورد
اظهارات «لاریجانی» درباره روش بودجه‌نویسی، یارانه، دریافت مالیات، طرح‌های عمرانی و ...
آسمان ایران برای ایرلاین‌های خارجی همچنان امن و به‌صرفه است/ مخالفتی با انتقال پروازهای داخلی به فرودگاه امام ندارم/ شرط واگذاری فرودگاه‌ها به استانداری‌ها
تعرفه مکالمه برای حجاج اعلام شد
پای رئیس وقت مجلس به پرونده باز شد/ ضیایی مربی غندالی و امامی است نه مهره آنها/ اعضای شرکت‌ها همه کارتن خواب بودند
نتایج دادگاه‌های مفاسد اقتصادی کاملاً شفاف به اطلاع مردم رسانده شود
قیمت سکه، طلا و ارز در روز سه‌شنبه
ایران به خوبی مقاومت در شرایط تحریم را می‌داند/ فشار حداکثری آمریکا جواب نداده است/ نشست شورای حکام، فرار رو به جلوی ترامپ برای دور کردن انتقادهاست
خودروسازان بازار را تشنه نگه‌ داشته‌اند/ هزینه بهره‌وری پایین خودروسازان را مردم می‌پردازند/ تولید خودرو سرپوش‌گذاری روی موضوع تولید ملی بود
توقیف نفتکش ایرانی بی‌پاسخ نمی‌ماند/دست به ماشه آماده واکنش هستیم
بیشتر
کد خبر: 110943 | تاریخ : ۱۳۹۸/۴/۲۰ - 13:28
زود است که از بحران اقتصادی در ایران نام ببریم

زود است که از بحران اقتصادی در ایران نام ببریم

علی‌اکبر نیکواقبال - اقتصاددان و استاد دانشگاه

آرمان- بحران اقتصادی آلمان بعد از جنگ جهانی اول نمونه بسیار برجسته‌ای از عواقب و تبعات چاپ پول و افزایش نقدینگی در یک کشور را به نمایش می‌گذارد. شمه‌ای از این تراژدی در تاریخ به این شکل نمایش داده می‌شود: «برای اسکناس‌هایی که چاپ می‌شد پشتوانه‌ای وجود نداشت. 133 چاپخانه دولتی با ۱۷۸۳ دستگاه چاپ روز و شب مشغول تولید پول کاغذی به نام مارک شدند. از آنجا که چیز با ارزشی پشتوانه این مارک‌ها نبود، ارزش آنها به سرعت سقوط کرد. به‌عنوان مثال در سال 1919، 9 مارک برابر با یک دلار آمریکا در بازار جهانی بود. اما درسال ۱۹۲۳ رقم باور نکردنی چهار تریلیون مارک برابر تنها یک دلار بود! با این حال دولت هنوز به چاپ اسکناس‌های بی‌ارزش ادامه می‌داد و از این طریق سعی می‌کرد تولید را حرکت دهد. تورم افسارگسیخته سطح زندگی مردم را در آلمان به شدت تحت تاثیر قرار داد. قیمت‌ها تنها در یک روز 100 برابر و گاه بیشتر می‌شد. حقوق‌بگیران مجبور بودند برای حمل حقوقشان به خانه، گاری یا چرخ دستی به سر کارشان بیاورند، چون در جیب یا کیف جا نمی‌شد.کارخانه‌ها به کارگرانشان دو بار در روز دستمزد پرداخت می‌کردند و به آنها مرخصی کوتاه‌مدت می‌دادند تا پیش از آنکه قیمت‌ها بالاتر رود برای خانواده خود مواد غذایی بخرند. هیچ‌کس در آلمان یا حتی در تمام اروپا چنین تورمی ندیده بود. فحشا، بزهکاری و مفاسد اجتماعی سراسر جامعه را در بر گرفته بود.» البته اقتصاد ایران با وجودی که در این یک‌سال اخیر تورم طاقت‌فرسایی در ‌حدود ۵۰درصد را پشت سر گذاشته است ولی هنوز بسیار زود است که از بحران اقتصادی در ایران نام برده شود. با این حال، نباید از نظر دور داشت که متوسط تورم بین‌المللی طی سال‌های گذشته زیر پنج درصد بوده است و بسیار از کشورهای در حال توسعه که طی سال‌های متمادی تورم‌های سه رقمی داشته‌اند مانند آرژانتین، برزیل و ترکیه در مهار آن و کاهش متداوم تورم به اعداد یک رقمی موفقیت‌های بزرگی کسب کرده‌اند. نکته‌ای که در زمان حاضر باید مورد توجه قرار گیرد آنست که تورم‌های امروزی با رکود همراه و همبسته شده است و دیگر با ابزار سیاست‌های پولی و مالی سنتی نمی‌توان با تورم، رکود و بیکاری مقابله کرد. با سیاست افزایش مخارج دولت از طریق افزایش کسر بودجه، تورم افزایش می‌یابد و با سیاست کاهش مخارج دولت جهت جلوگیری از تورم، رکود و بیکاری افزایش می‌یابد. سوالی که پاسخ به آن، حائز نهایت اهمیت است به راه‌حل یا تجویز برای حل این مصیبت (گزینش بین دو مصیبت) بر می‌گردد. اکنون بیش از یک دهه است که نظریه‌پردازان و تجربیات عملی سیاستگذاری تنها راه برخورد با این مصیبت را شناسایی کرده‌اند. این راه‌حل می‌گوید امکان رسیدن همزمان به دو هدف رونق‌بخشی (اشتغال) و ثبات سطح قیمت‌ها در شرایط امروزی، غیرممکن است. پس باید به یکی از آنها اولویت داد. اولویت بین این دو هدف، بیش از نیم قرن است که به ثبات سطح قیمت‌ها داده شده است (ن.ک. به فاجعه تورم پس از جنگ جهانی اول) به این معنی که بانک مرکزی مسئول، متعهد و موظف به حفظ ارزش پول ملی است و دولت به هیچ وجه مجوزی ندارد که کسر بودجه ایجاد کند و برای تامین آن، بانک مرکزی را تحت فشار قرار داده و یا رئیس بانک مرکزی را از مقام خود معزول کند ( ن.ک. به ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا که حداکثر، مجاز به سه در صد کسر بودجه سالانه هستند.) البته در این رابطه، آزادی مطبوعات و استقلال قوای سه‌گانه از یکدیگر، سد محکمی در مقابل رئیس دولت و آزادی عمل او برای ولخرجی‌های بودجه‌ای به وجود می‌آورد. اگر ما نگاهی به آمار تورم و کسر بودجه‌های دولت و رشد نقدینگی در ایران طی دهه‌های گذشته بیندازیم. مطمئنا همبستگی بسیار قوی و مطمئنی بین این سه شاخص و تورم وجود دارد و محققان آماری و اقتصادی قادرند نکات مرتبط با نوسانات و انحراف‌های آماری را مورد تشریح و توجیح قرار دهند. شاید مروری بر تجربه دولت‌های گذشته در ایران در زمینه بودجه‌ریزی دولت و بررسی این لوایح در مجلس بی‌مورد نباشد. در یکی از دوره‌های دولت‌های پیشین، دولت ایران با پایین‌ترین قیمت جهانی نفت یعنی قیمت ۹ دلار برای هر گالن و کمترین درآمد نفتی روبرو شد و در این وضعیت، بهترین بودجه‌های متوازن را به مجلس تقدیم می‌کرد. نمایندگان و کمیسیون‌های مجلس موظف بودند طرح‌ها، پیشنهادات و مخارج بودجه‌ای خود را در صورتی مطرح کنند که بگویند این پیشنهاد، این پروژه و مخارج آن باید توسط کدام یک از ارقام لوایح بودجه تقدیمی جایگزین شود. از این طریق، اکثریتی از پیشنهادات و پروژه‌های پیشنهادی به این علت حذف می‌شدند که پروژه‌های اولیه اولویت بیشتری را احراز و نمایندگان با حذف و جایگزینی لوایح تقدیمی دولت مخالفت می‌کردند. به این ترتیب بودجه دولت با کمترین درآمد نفتی و با کمترین کسری بودجه به تصویب و اجرا می‌رسید. بیایید اقدامات خوب گذشتگان را ارج نهیم و از روش‌های سالم آن پیروی و اقتصادی در واقع مقاومتی یا بدون کسر بودجه و بدون فشار به رئیس بانک مرکزی را مجددا بنیانگذاری کنیم. فقط در این صورت است که بودجه‌های تقدیمی توسط دولت به مجلس با کمترین کسر بودجه‌ها و با کمترین رشد نقدینگی سالانه مواجه می‌شود و دیگر خبری از ارقام نجومی و ترسناک رشدهای نقدینگی بیش از 20 درصد و تورم‌های ناگهانی به علت انباشته‌شدن و حبس نقدینگی و ظهور ناگهانی آن مانند جریان یکسال گذشته را نخواهیم داشت. اشاره کردم که سیاست‌های پولی مالی سنتی مانند مالیات تورمی دیگر قادر نیستند رشد اقتصادی ایجاد کنند زیرا تورم حاصل از این سیاست، مانع و مخرب رشد اقتصادی می‌شوند!! قیمت‌ها که مهم‌ترین معرف و شاخص برای نوع و میزان سرمایه‌گذاری فعالان اقتصادی هستند وظیفه هدایت‌کنندگی خود را از دست می‌دهند و سرمایه‌گذاران مردد، سرمایه‌گذاری‌های خود را به علت مشکوک بودن وضعیت‌های آتی به آینده موکول می‌کنند. پس چگونه می‌توان رشد اقتصادی به دست آورد اگر سیاست افزایش مخارج و سرمایه‌گذاری‌های دولت، کارساز نبوده و رشد اقتصادی ایجاد نمی‌کنند؟ پول‌گرایان یا نظریه‌پردازان نئوکلاسیک و یا متولیانی که معتقدند پول نمی‌تواند تاثیرات مثبتی بر رشد و توسعه اقتصادی داشته باشد راه و روش رشد اقتصادی را تنها و تنها در کلیه سیاست‌هایی خلاصه می‌کنند که کارآیی، بهره‌وری و اثربخشی را در اقتصاد افزایش داده و بهبود بخشند. بنابراین هرگونه سیاست‌های غیرپولی و غیرمالی مانند؛ بهبود قوانین و مقررات از قبیل اصلاح قوانین و مقررات ضد و نقیض، مبهم و کهنه‌شده، حذف قوانین و مقررات زائد بی‌شمار، ساده‌سازی با هدف بهبود در اجرا؛ مبارزه بی‌امان با بوروکراسی یا کاغذبازی، ساده‌سازی جریان‌ها و فرآیندهای اداری، منع استخدام در ادارات پرازدحام و کاهش نیروهای زائد به ویژه حذف مدیریت‌های زائد؛ بهبود فضای کسب و کار از طریق پیگیری و تداوم قوانین به تصویب رسیده توسط مجلس و در یک کلام، مبارزه بی‌امان با انواع سوءمدیریت‌های موجود در جامعه (رای آشنایی با مبحث سو‌ءمدیریت ر. ک. به تصمیم‌گیری عقلایی از همین نگارنده از انتشارات دانشگاه تهران) می‌توانند اثربخش باشند.

درواقع، ما نمونه‌هایی از بهبود کارآیی، بهره‌وری و اثربخشی را ذکر کردیم تا فقط نشان دهیم که می‌توان رشد اقتصادی را بدون سیاست‌های سنتی پولی و مالی هم به دست آورد، بگذریم از این واقعیت که اقتصاد ما فرسنگ‌ها از وضعیت مطلوب، فاصله پیدا کرده است.

 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.