انتخاب تاریخ:   /  /   
کانال تلگرام اینستاگرام ویژه آیت الله نخستین کنگره بزرگداشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آرمان ملی شماره 63 آرمان ملی شماره 62 برلیان نت
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
در فضیلت عذرخواهی و استعفا
مؤلفه‌های گفت‌وگوی ملی
اولویت با کدام است؟
نعمت یا عذاب رودخانه‌هایی که خشکیده‌اند
آرزو بر مدیران ‌سابق شهر عیب نیست!
مشکل، عدم شناخت زنان از توان حقیقی‌شان است
پایان‌خشونت در‌خیابان پاسداران
مسیر مذاکرات‌آستانه و سوچی باید ادامه یابد
مادر زهرا رهنورد درگذشت
قانون اساسی نیازمند بازنگری است
دشمن اصلاح طلبان «زمان» است
وزير راه بيگانه با استعفا
ولایتی: راه‌حل مسائل منطقه سیاسی است نه نظامی/سرنوشت مردم منطقه باید به خودشان واگذار شود
قاضی‌پور: وزیر کشور به‌خاطر ناآرامی‌های اخیر خیابان پاسداران استعفا دهد / لاریجانی: موضوع پیگیری شده و می‌شود
پاسخگویی درباره مطالب روزنامه ایران ربطی به من ندارد /ما در دولت پاک‌دست خدمت کرده‌ایم
بازداشت درویش سارق علت درگیری‌ها بود /دراویش از حلم نظام سوءاستفاده کردند
این مجلس ضعفا را می‌زند و از قدرت حمایت می‌کند/برخی پزشکان از حقِ درمانِ کارگران برای ثروتمندتر شدن استفاده می‌کنند
دستگاه‌های قضایی و امنیتی در پرونده سیدامامی قصور داشتند/ حضور در فلان مهمانی و پوشیدن شکل خاصی از لباس مدرک جاسوسی نیست
۱۱ گروه مسئول بررسی علل سقوط هواپیمای یاسوج شدند/ برای پیدا کردن جعبه سیاه از ارتش و فرانسوی‌ها کمک خواستیم
اعلام وصول سوال مطهری از وزیر دادگستری؛ علت تداوم حصر چیست؟
ملاقات با حدود ۴۰ نفر از بازداشت‌شدگان حوادث اخیر استان همدان/ پایین آوردن پرچم اتهام یکی از نوجوانان بازداشت‌شده
دستگیری عوامل اختلال در پرواز «کرمان – تهران»
۱۵ نماینده مجلس خواستار استیضاح وزیر راه شدند
وقتی اموال کارگران را غارت می‌کنند، سه‌جانبه‌گرایی بی‌معناست/ناکارآمدی دولت در تامین منابع بیمه سلامت هویدا شد
تافته‌هاي بهم بافته و مسئوليت‌پذيري
صید ماهی سیاست به قلاب مرگ!
دلواپسان کلاه خود ‌را قاضی‌کنند
ظریف: در منطقه خلیج‌فارس باید اصل بر همکاری باشد/ ایران هیچ پایگاه نظامی در سوریه ندارد
سانحه‌ هوایی و جعبه سیاه
پرده‌ای دیگر از دیپلماسی ظریف
طرح تحول سلامت همچنان اجرا می‌شود
۲۹بهمن در تبریز
به‌کارگیری قدرت تیز راز توسعه مغان
اقدام وزارت کشور برای تهیه پیش‌نویس لایحه‌ تجمعات و راهپیمایی‌های قانونی
اگر فشارهانبود «رفراندوم» مطرح نمي‌شد
استفاده روحانی از اختیارات قانونی فرافکنی نیست
کاملا در جریان گله‌ها و شِکوه‌های مردم هستیم
فضاي مجازي را نفي نمي كنيم ساماندهي مي كنيم
رخت عزا بر تن «دنا»
سیاست دودلی را کنار بگذاریم
جا معه و نیاز به تحول
برجام تهدید در مقابل تهدید
احتیاط در روابط با شبه‌‌قاره
هاشمی و نا اهلان انقلاب
تحول در روابط ایران و هند
ژن خوب و مرغ برزیلی
تغییرات در شورای عالی اصلاحات ضروری است
تا برجام را نقض نکنند، نقض‌کننده نخواهیم بود
حذف احتمالي ۵۰ درصد يارانه بگيران
حساب كمك‌ها را حق نداشتند مسدود كنند
بیشتر
کد خبر: 66114 | تاریخ : ۱۳۹۶/۹/۱۴ - 14:19
منابع دریای‌خزر را دریابیم

منابع دریای‌خزر را دریابیم

یوسف مولایی - استاد دانشگاه

آرمان- سفر وزیر امور خارجه ‌ایران به مسکو، در واقع برای تعیین برخی از جزئیات فنی است هرچند که فرصت‌های بسیاری را درباره دریای خزر از دست داده‌ایم و منابع نفتی و گازی بسیاری سوخت شده است. رژیم حقوقی برای دریای خزر وجود دارد اما دیدگاه‌ها در ایران دراین خصوص متفاوت است. منع رژیم حقوقی دریای خزر کماکان مبتنی بر توافقات 1921 و 1940 است که میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی منعقد شده است. درست است که خلأهایی در هر دو معاهده وجود داشت، اما به‌نظر می‌رسید که ظرفیت تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری برای طرفین را به وجود آورده بود. متاسفانه ‌این تعهدات را برخی از دولت‌ها نادیده گرفته‌اند که باعث فرصت‌سوزی در حق منافع ملی ایران شده است. در باب منابع، کشتیرانی نظامی و تجاری، ماهیگیری و مسائل دیگر دریای خزر، توافقات خوبی میان ایران و روسیه به‌وجود آمده بود، کما اینکه در زمینه شیلات و محیط‌زیست نیز توافقاتی صورت پذیرفته بود. اما به‌ناگاه‌ این رژیم حقوقی و در واقع مبنای تصمیم‌گیری تغییر کرد. نخست، قرار بر اجماعی شدن تصمیمات گذاشته شد، ولی باز هم همه‌چیز در این‌باره تغییر کرد. این اجماع در نهایت، به تصمیم‌گیری‌های دوجانبه و حتی چندجانبه میان کشورهای ساحلی انجامید. به‌طور مثال توافق جمهوری قزاقستان و فدراسیون روسیه در 1998 که توسط یلتسین و نظربایف به امضا رسید، در واقع درباره تقسیم قسمت‌های شمالی دریای خزر میان این دو کشور بود. بعدها این رویه شد و کشورها رو به توافق دوجانبه آوردند و به ‌این صورت تلاش کردند تا با تقسیم‌بندی‌های دو یا چند‌جانبه، قدرالسهم خود از دریا را افزایش داده و به همان ترتیب قدرالسهم ایران را کاهش دهند. تغییر مدل تصمیم‌گیری باعث بسته‌شدن دست ایران شد. البته اکنون در رابطه با منابع و امکانات دریا و سبد مدیریت منابع بستر و فلات قاره دریا مباحثی مطرح است که‌ ایران باید حداکثر استفاده را از این فرصت داشته باشد و از حقوق مسلم خود دفاع کند. در حال حاضر بهره‌گیری از کنوانسیون‌های اختصاصی شیلات، محیط‌زیست، منابع فسیلی دریاها و ترانزیت دریایی، بهترین راهکار پیش روی ایران است. در غیراین‌صورت، کار زیادی برای انجام‌دادن نمی‌ماند! بحث‌های تکنیکی و غیرحاکمیتی نیز وجود دارد که وزارت امور خارجه باید آنها را انجام دهد. اختلاف بر سر مفهوم دریا یا دریاچه‌ بودن نیز از قدیم محل نزاع کنوانسیون 1982 حقوق دریاها بوده و هست، اما این اختلاف نیز بی‌‌‌اهمیت خواهد شد. البته تا زمانی‌که ‌این کشورها به‌ این کنوانسیون نپیوندند، مفاد این کنوانسیون برای این کشورها لازم‌الاجرا نخواهد بود. متاسفانه هر 3 کشور تازه ‌استقلال‌ یافته حاشیه دریای خزر، از دسترسی به دریاهای آزاد محرومند و به همین دلیل از امضای این معاهده بین‌المللی سرباز می‌زنند. در حال حاضر مهم‌ترین موضوع دسترسی ایران به منابع نفت وگاز است که باید در این زمینه تلاش صورت بگیرد. وقتی در شمال دریای خزر مدل تصمیم‌گیری دوجانبه شد، این مدل به کشورهای دیگر هم سرایت کرد. در واقع آذربایجان و ترکمنستان نیز بر سر قسمت‌های میانی دریای خزر، به همین شکل اجماع کردند و ما در نهایت شاید بتوانیم با دیگر کشور‌ها اجماع دوجانبه داشته باشیم و البته باید به همین طرف حرکت کنیم. ما باید از وجود اختلاف میان ترکمنستان و جمهوری آذربایجان استفاده کنیم. در حال حاضر بیشتر اختلاف‌ها بر سر نحوه اعمال حاکمیت بر ساحل و فراساحل است. درباره 10 مایل دریایی نیز کشورها توافق کرده‌اند. درباره مسائل امنیتی و حضور نظامی و حتی تجاری کشورهای غیرساحلی و همچنین منابع فسیلی و جانوری دریا نیز باید توافقات را به‌شکل دوجانبه پیش ببریم و نباید منتظر تصمیم مبتنی بر اجماع باشیم.

 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.