انتخاب تاریخ:   /  /   
کانال تلگرام اینستاگرام سالنامه آرمان منتشر شد نخستین کنگره بزرگداشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آرمان ملی شماره 63 آرمان ملی شماره 62 برلیان نت
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
پراکنده‌گویی‌های پمپئو عاری از منطق دیپلماتیک
دلواپسی با برجام و بی‌برجام!
نقش فراکسیون امید در انتخابات هیات رئیسه مجلس
ظهور گفتمان جديد در ١۴۰۰
چه اشکالی دارد که تلویزیون مسابقات زنان را پخش کند
دومین رمضان بدون «افطار»آیت‌الله
آمریکا می‌خواهد دست ایران را برای فعالیت در منطقه ببندد/ ترامپ یک رهبر پوپولیست است
ادامه رایزنی فراکسیون امید درباره نحوه ورود به انتخابات هیات رییسه/ افزایش درخواست‌ها از عارف جهت اعلام کاندیداتوری برای ریاست مجلس
گفتمان اصلاحات باید خود را در بوته نقد بگذارد/ برخی از مطالبات برحق جریان دوم خرداد به موقع بها داده نشد
نیروهای مسلح در توسعه قدرت دفاعی منتظر لبخند هیچ قدرتی نیستند
پمپئو، پمپاژ داخلی می‌کند
تداوم برجام حفظ هویت اروپا
دولت شفاف با مردم سخن بگوید
اروپا باید به ایران اطمینان بدهد
چه کاره هستید که برای ایران و جهان تعیین تکلیف کنید؟
امام‌‌جمعه‌ای که فراموش نمی‌شود
امثال من مانع تغيير علوم انساني نبوديم
روحاني در سال٩٧ «مقتدر» عمل كند
لاریجانی، پزشكيان و مطهري‌ مي‌مانند؟
ترامپ و کوتوله‌های دولت آمریکا بر طبل جنگ می‌کوبند/ شروط ۱۲گانه پمپئو علیه ایران، اسرائیلی است
مردم ایران مشت محکمی بر دهان وزیر خارجه آمریکا خواهند زد/ یک ملت پشت سردار سلیمانی قرار دارد/ پمپئو نسبت به مسائل بین‌المللی توجیه نیست
ایالات متحده به دنبال ایجاد فضای ارعاب علیه ایران است/ از منظر امریکا برجام موجب تقویت نفوذ ایران در خاورمیانه شده است
سه استراتژی اروپا برای حفظ برجام
افزایش قیمت مسکن قابل پیش‌بینی بود
عملکرد روحانی یک سال پس از پیروزی
دولت شفاف با مردم سخن بگوید
آیا امیدی به زنده‌ماندن برجام هست؟
این فرصت سه ساله را نبايد از دست داد
فقط رئيس جمهور را نمي‌توان پاسخگو دانست
«دولت پنهان» دولت روحاني رانشانه رفته است
احتمال برگزاری انتخابات هیات رییسه مجلس در تاریخ ۸ یا ۹ خرداد/حضور امیری و جنیدی در کمیسیون اقتصادی برای پاسخ به سوال از روحانی
متهم کردن ایران به حمایت از طالبان برای انحراف افکار عمومی است
وزیر کشور دستور اصلاح طرح تقسیم کازرون را داده بود/اخبار به درستی منتقل نمی‌شد/مردم تحریک شدند
روحانی در موضع‌گیری‌ها تنهاست/رئیس‌جمهور تغییر را از دفتر خود شروع کند/بزرگترین چالش اصلاحات، کارآمدی دولت است
چرا برخی خود را از برجام و سرنوشت آن جدا می‌کنند؟
طرحی نو دراندازیم
فراکسیون امید و انتخابات هیات رئیسه مجلس
ریشه بحران‌های اقتصادی در کشور
مسئولیت مدیران، پدیده کودکان خیابانی
تلاش اروپا در مقابله با تحریم‌های آمریکا
نباید کاسبان تحریم را فراموش کرد
قالیباف علیه «پدرخوانده‌ها»
مناظره سه جانبه
درخواست نمایندگان برای دیدار با محصورین
ضعف اصولگرايان سبب رونق دلواپسان شد / به عقب برگردیم باز از روحانی حمایت می‌کنیم
از انتخاب روحانی پشیمان نیستیم اما...
برجام همچنان مهم‌ترین دستاورد دولت تدبیر و امید است
گاهی حس می‌کنیم رئیس مجلس نمی‌خواهد برخی طرح‌ها رای بیاورد/ در مجلس به افرادی که فریاد می‌زنند بهتر فرصت داده می‌شود
برخی هنوز دنبال انتقام‌گیری از دولت و رای مردم هستند/ رفتار ایران در قبال برجام کاملا منطقی است
مسیر امروز رقبای دیروز
بیشتر
کد خبر: 66114 | تاریخ : ۱۳۹۶/۹/۱۴ - 14:19
منابع دریای‌خزر را دریابیم

منابع دریای‌خزر را دریابیم

یوسف مولایی - استاد دانشگاه

آرمان- سفر وزیر امور خارجه ‌ایران به مسکو، در واقع برای تعیین برخی از جزئیات فنی است هرچند که فرصت‌های بسیاری را درباره دریای خزر از دست داده‌ایم و منابع نفتی و گازی بسیاری سوخت شده است. رژیم حقوقی برای دریای خزر وجود دارد اما دیدگاه‌ها در ایران دراین خصوص متفاوت است. منع رژیم حقوقی دریای خزر کماکان مبتنی بر توافقات 1921 و 1940 است که میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی منعقد شده است. درست است که خلأهایی در هر دو معاهده وجود داشت، اما به‌نظر می‌رسید که ظرفیت تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری برای طرفین را به وجود آورده بود. متاسفانه ‌این تعهدات را برخی از دولت‌ها نادیده گرفته‌اند که باعث فرصت‌سوزی در حق منافع ملی ایران شده است. در باب منابع، کشتیرانی نظامی و تجاری، ماهیگیری و مسائل دیگر دریای خزر، توافقات خوبی میان ایران و روسیه به‌وجود آمده بود، کما اینکه در زمینه شیلات و محیط‌زیست نیز توافقاتی صورت پذیرفته بود. اما به‌ناگاه‌ این رژیم حقوقی و در واقع مبنای تصمیم‌گیری تغییر کرد. نخست، قرار بر اجماعی شدن تصمیمات گذاشته شد، ولی باز هم همه‌چیز در این‌باره تغییر کرد. این اجماع در نهایت، به تصمیم‌گیری‌های دوجانبه و حتی چندجانبه میان کشورهای ساحلی انجامید. به‌طور مثال توافق جمهوری قزاقستان و فدراسیون روسیه در 1998 که توسط یلتسین و نظربایف به امضا رسید، در واقع درباره تقسیم قسمت‌های شمالی دریای خزر میان این دو کشور بود. بعدها این رویه شد و کشورها رو به توافق دوجانبه آوردند و به ‌این صورت تلاش کردند تا با تقسیم‌بندی‌های دو یا چند‌جانبه، قدرالسهم خود از دریا را افزایش داده و به همان ترتیب قدرالسهم ایران را کاهش دهند. تغییر مدل تصمیم‌گیری باعث بسته‌شدن دست ایران شد. البته اکنون در رابطه با منابع و امکانات دریا و سبد مدیریت منابع بستر و فلات قاره دریا مباحثی مطرح است که‌ ایران باید حداکثر استفاده را از این فرصت داشته باشد و از حقوق مسلم خود دفاع کند. در حال حاضر بهره‌گیری از کنوانسیون‌های اختصاصی شیلات، محیط‌زیست، منابع فسیلی دریاها و ترانزیت دریایی، بهترین راهکار پیش روی ایران است. در غیراین‌صورت، کار زیادی برای انجام‌دادن نمی‌ماند! بحث‌های تکنیکی و غیرحاکمیتی نیز وجود دارد که وزارت امور خارجه باید آنها را انجام دهد. اختلاف بر سر مفهوم دریا یا دریاچه‌ بودن نیز از قدیم محل نزاع کنوانسیون 1982 حقوق دریاها بوده و هست، اما این اختلاف نیز بی‌‌‌اهمیت خواهد شد. البته تا زمانی‌که ‌این کشورها به‌ این کنوانسیون نپیوندند، مفاد این کنوانسیون برای این کشورها لازم‌الاجرا نخواهد بود. متاسفانه هر 3 کشور تازه ‌استقلال‌ یافته حاشیه دریای خزر، از دسترسی به دریاهای آزاد محرومند و به همین دلیل از امضای این معاهده بین‌المللی سرباز می‌زنند. در حال حاضر مهم‌ترین موضوع دسترسی ایران به منابع نفت وگاز است که باید در این زمینه تلاش صورت بگیرد. وقتی در شمال دریای خزر مدل تصمیم‌گیری دوجانبه شد، این مدل به کشورهای دیگر هم سرایت کرد. در واقع آذربایجان و ترکمنستان نیز بر سر قسمت‌های میانی دریای خزر، به همین شکل اجماع کردند و ما در نهایت شاید بتوانیم با دیگر کشور‌ها اجماع دوجانبه داشته باشیم و البته باید به همین طرف حرکت کنیم. ما باید از وجود اختلاف میان ترکمنستان و جمهوری آذربایجان استفاده کنیم. در حال حاضر بیشتر اختلاف‌ها بر سر نحوه اعمال حاکمیت بر ساحل و فراساحل است. درباره 10 مایل دریایی نیز کشورها توافق کرده‌اند. درباره مسائل امنیتی و حضور نظامی و حتی تجاری کشورهای غیرساحلی و همچنین منابع فسیلی و جانوری دریا نیز باید توافقات را به‌شکل دوجانبه پیش ببریم و نباید منتظر تصمیم مبتنی بر اجماع باشیم.

 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.