انتخاب تاریخ:   /  /   
ارسال سوژه کانال تلگرام اینستاگرام سالنامه آرمان منتشر شد نخستین کنگره بزرگداشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آرمان ملی شماره 63 آرمان ملی شماره 62 رونمایی از کتاب برلیان نت
گزارش اجتماعی
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
تهدید جنگل‌ها با قاچاق سبز
رنج «فقدان شادي»پايان مي پذيرد؟
دلیل ازدواج دختران جوان با مردان مسن
اوقات فراغت؛ سرمایه‌ای که هدر می‌رود
مقابله با سوداگران بازار مسكن
سايه ترديد بر سر سايت‌هاي همسريابي
وزارت گردشگری؛ تحولی نوین در ساختار اقتصادی
متاسفيم؛ طلاق ركورد شكست
اینجا هنوز زیر آب است
فقدان برنامه‌ریزی برای عبور از بحران سالمندی
مرزبان فرهنگ کیست؟
افزايش نزاع هاي خياباني؛زنگ خطر
چگونه ميلياردها تومان«دود» مي‌شود؟
بی‌دود یا بی‌خدمات؟
صحنه ‌ بی‌نظیر حضورزنان در ارومیه
دلایل خودکشی‌های دو دهه اخیر
همسرکشی و خلأ‌های قانونی
شبكه‌هاي اجتماعي نارضايتي را تشديد مي كنند
الزامات قانونگذاری قاعده‌مند
کاسبان سفره کارگران
شادي در محاصره خشونت
عکس کودکان در آلبوم‌های مجازی و عواقب آن
پیامدها و آسیب‌های شکاف نسلی
همه واکنش‌ها به ماجرای سد لفور
شكاف بين نسلي در نقطه بحران
جای خالی شادی و نشاط در برنامه‌های ماه رمضان
هزینه‌هایی که جبهه فقر بر گردن کشور می‌اندازد
نشسته بر ساحل بی‌حاصلی
فارغ‌‌التحصیلان بیکار، خانه‌نشین شده‌اند
دامنه بحران بيكاري گسترده‌تر شد
چرایی افزایش خشم در جامعه
ریزش متقاضیان اخذ وام ازدواج
تبليغات‌محيطي از‌نگاه مثبت تا‌آثار منفي رواني
حلقه مفقوده گروه‌های آموزشی
هدف گذاری برای مدارس منهای خشونت
شهر ري در انتظار فاجعه / تا مديريت شهري و شهرداري شهر ري از تهران جدانشود؛ اين بحران حل نخواهد شد
عصر جدید کودک‌آزاری‌ها با «مدلینگ کودکان»!
قدمی برای حل یک مشکل نودساله
هشدار! استرس جامعه را متلاشي نكند
صحنه‌ای شگفت‌انگیز از نمایشگاه کتاب تهران
چند نکته درباره همسرکشی در ايران
چرخ دکه‌داران نمی‌چرخد
جان آدم‌ها خریدنی نیست
هزينه براي «منابع انساني كارآمد» جلوي «مهاجرت» را مي گيرد
مصوبه مجلس بساط اسیدپاشی راجمع نمی‌کند!
«اميد» با علاقه به «بهبوداوضاع» خلق مي‌شود
جولانگاه دور دوربازان در پایتخت
افزايش افسردگي افسارگسيخته
منع دوچرخه‌سواري بانوان؛ چالش تازه
بیشتر
کد خبر: 66541 | تاریخ : ۱۳۹۶/۹/۳۰ - 11:25
مهرتان يلدايي

مهرتان يلدايي

آرمانآرزو ضیایی: شب یلدا یک سنت باستانی و از زمان‌های بسیار دور در میان ایرانیان مرسوم بوده است. این شب به زمان بین غروب‌آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می‌شود. واژه یلدا به معنای ولادت و تولد و منظور از تولد، ولادت خورشید (مهر/ میترا) است. رومیان آن را«ناتالیس‌آنایکتوس» یعنی روز تولد مهر شکست‌ناپذیر می‌‌نامند. ابوریحا‌ن‌ بیرونی از این جشن با نام میلاد ‌اکبر نام برده و منظور از آن را میلاد ‌خورشید دانسته است.

زلف‌های سیاهش را عاشقانه شانه می‌زنیم، می‌بافیم و در نهایت گل‌سری از خورشید بر موهایش می‌نشانیم. یلدا که پا به خانه می‌گذارد سیاهی شب را به روشنایی روز می‌سپاریم، ساعت‌ها کنار یکدیگر می‌نشینیم و گل می‌گوییم و گل می‌شنویم، آن‌چنان که گویی این شب هرگز صبح نخواهد شد. شب یلدا از آداب و سنن ریشه‌دار یک ملت می‌آید، ملتی که در آن فرای مذاهب و گویش‌های مختلف یک نقطه مشترک تحت‌عنوان «هویت ایرانی» دارند. ریشه‌های ملی ما حاصل سال‌ها تاریخ و سنت این سرزمین هستند. ایرانیان از دیرباز یلدا را شبی خاطره‌انگیز و فراموش‌ناشدنی می‌دانند که ریشه‌های آن به فرهنگ ملی و میهنی ما می‌رسد و افراد به شب‌‌یلدا نگاهی مثبت دارند و آن را پیروزی نور بر تاریکی ‌می‌پندارند. آیین برگزاری شب‌یلدا سینه به سینه نقل شده و اکنون ما باید زمامدار این سنت باشیم و آن را به نسل‌های بعد منتقل کنیم. در شهر قدم بردارید، میوه‌ها و تنقلات، شیرینی‌ها و... نشانه‌های نزدیکی شب‌یلدا را به وضوح می‌بینید، تمام مردم شهر منتظر حضور یلدا در خانه‌هایشان هستند. شیوه‌های برگزاری این شب شهر به شهر تفاوت دارد و هر استان برای خود شیوه‌ برگزاری ویژه‌ای دارد، اما تمام مردم ایران برگزاری این شب را فرض خود می‌دانند و گاهی از مدت‌ها قبل برای آن حاضر می‌شوند. ریشه‌های یک ملت باید زنده بمانند تا هرگز شاهد از دست رفتن هویت‌ملی و میهنی آنها نباشیم. تغییرات فرهنگی رخ داده در میان جامعه ایرانی در طول سا‌ل‌ها انکارناپذیر است اما نمی‌توان برگزاری آیین‌های باستانی را به‌رغم این تغییرات به فراموشی سپرد و هرسال موهای سیاه یلدا را عاشقانه شانه نکرد، زیرا ما ایرانی هستیم و ایرانی باقی خواهیم ماند و بخش مهمی از هویت ایرانی مردم این سرزمین در آیین‌های باستانی و ریشه‌دار آنها نهفته است. شب چله شبی برای ایران است و برای کرد، لر، بلوچ، گیلک، ترک و... تفاوتی ندارد.

آیین برگزاری شب یلدا در استان‌های مختلف

برگزاری مراسم یلدا در هر استان به شیوه‌ای خاص است و هرکسی از ظن خود یار یلدا می‌شود. در استان خراسان از شب یلدا به عنوان شب چله یا چله‌نشینی یاد شده، در ایام قدیم میهمانان در هنگام چله‌نشینی و برای میزبان خراسانی چراغ با خود همراه می‌بردند و به این دلیل به این شب، شب چراغانی یا شب چراغ نیز می‌گفتند. در خراسان بیشتر استفاده از انار و هندوانه، لبو، شلغم پخته و شربت و شیرینی تحت عنوان «کف» مرسوم است. مردم اصفهان دور کرسی پای صحبت پدربزرگان و مادربزرگان می‌نشینند و کشمش، گردو، بادام، قیسی، برگه زردآلو یا برگه گلابی، جوزقند و انجیر و خرما می‌خورند و از غذاهای محلی خود مانند کوفته، گندی، دلمه، چرب و شیرین نوش‌جان می‌کنند. در خطه شمال و آذربایجان در این شب رسم است خوانچه‌ای تزئین شده به خانه تازه‌ عروس یا نامزد خانواده بفرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه‌ها را تزئین می‌کنند و شال‌های قرمزی را اطرافش می‌گذارند، درحالی که مردم شمال یک ماهی بزرگ را تزئین کرده و به خانه عروس می‌برند. کردستان نیز مانند سایر مناطق‌کوهستانی ایران این آیین‌تاریخی را با نام قدیمی «شو چله» جشن می‌گیرند و در شهر سنندج اکثر خانه‌ها غذای دلمه و نان سنگک برای پذیرایی از مهمان‌ها آماده می‌کنند. هندوانه در سفره شب یلدای بوشهری‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد. یلدا در هر استان ایران رنگ، بو و طراوت خاص خود را دارد که متاسفانه در این نوشته مجال گفتن آنها نیست، اما انار و هندوانه شاه‌میوه‌های سفره شب چله هستند و در سفره اکثر مردم در اقصی نقاط ایران وجود دارند. جشن یلدا، جشنی است که با وجود پیشینه و تاریخچه قدرتمند خود در ایران در چندین کشور دیگر نیز پاس داشته می‌شود و مردم‌جمهوری‌آذربایجان، افغانستان، اقلیم کردستان، تاجیکستان و پاکستان نیز مراسم شب یلدا را به شیوه خود برگزار می‌کنند. این شب یکی از شب‌های مقدس در ایران باستان بوده و از سال ۵۰۲ قبل از میلاد و در زمان داریوش یکم به‌صورت رسمی به تقویم ایرانیان باستان راه یافته است.

حافظ و شاهنامه خوانی

اگر هر بخش از شب یلدا را حذف کنیم، حافظ و فردوسی قرین و یار همیشگی این شب هستند. به قول حضرت حافظ «معاشران گره از زلف یار باز کنید/ شبی خوش است بدین قصه‌اش دراز کنید/ حضور خلوت انس است و دوستان جمعند/ و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید» اعضای فامیل که گرد هم باشند و شیرینی و شربت بخورند و کام دل را نیز با هم صحبتی با یکدیگر شیرین کنند تنها حافظ و فردوسی می‌توانند این عیش و عشرت را کامل کنند و بس! فردای شب یلدا و با دمیدن نور خورشید تابش نور ایزدی بیشتر می‌شود و بر اساس ایده ایرانیان باستان این شب، شب زایش مهر است، حضرات حافظ و فردوسی تنها با خود نور و امید به همراه می‌آورند. بنابراین ایرانیان سال‌هاست که در این شب از هر چه بگذرند از سخن حافظ و فردوسی چشم‌پوشی نمی‌کنند و حتما تفعلی به حافظ می‌زنند یا قصیده‌ای از فردوسی می‌خوانند. البته حافظ خوانی و شاهنامه‌خوانی تنها در میان جمع به روح و جان صفا می‌بخشد و به این دلیل ایرانیان سال‌هاست کنار اعضای‌فامیل و عزیزانشان این شب را صبح می‌کنند و به قصد صله‌ارحام میهمان خوانده یا ناخوانده اعضای‌فامیل و به ویژه بزرگ‌ترها می‌شوند. صله ارحام از مسائلی است که هیچ‌گاه نزد ایرانیان در شب چله فراموش نشده و نمی‌شود. به همت سازمان‌های مردم‌نهاد، مردم زلزله‌زده کرمانشاه نیز در شب‌یلدا فراموش نشده‌اند و بسیاری از این سازمان‌ها در حال جمع‌آوری و ارسال موادغذایی ویژه شب‌یلدا و امکانات مورد‌نیاز برای برگزاری یلدا در مناطق زلزله‌زده هستند، زیرا «ایران سرای ماست و یلدا بخشی از هویت تاریخی ما».

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.