انتخاب تاریخ:   /  /   
ارسال سوژه کانال تلگرام اینستاگرام سالنامه آرمان منتشر شد نخستین کنگره بزرگداشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آرمان ملی شماره 63 آرمان ملی شماره 62 برلیان نت
اجتماعی
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
آموزش ۲۴۰ هزار سرباز در سال ۹۸
زيست شبانه اقتصاد را روشن مي‌كند
۸ روستای سیستان در مسیر سیل قرار دارند/ جابه‌جایی ۲۹۰ خانوار به نقاط امن/ جاده زابل به هیرمند تخریب شده است
منع پذیرش ۱۵۰۰ معتاد متجاهر به دلیل ابتلا به ایدز و هپاتیت/ شناسایی ۱۲۰ خانوار بی‌بضاعت در شوش و هرندی با مشکل هویتی/ پلمپ ۷۰۰ اتاقک معروف به «خانه قمر خانم»
افزایش ورود سیلاب به سیستان/9 روستای هیرمند در معرض آبگرفتگی قرار دارند
گرد و غبار پسا سيل در راه است...
چاقوکشی و درگیری‌های منجر به قتل در تهران سر جای پارک/ انتقاد از سهل‌انگاری شهرداری در ساماندهی پارک‌های حاشیه‌ای
بار مالی ۲۰۰۰ میلیاردی رشد تعرفه‌های پزشکی برای بیمه سلامت
رانش تپه‌های باستانی در لرستان/ ۲۰ تپه باستانی در کوهدشت زیر آب رفت
۱۲۰۰ کیوسک مطبوعاتی و گل‌فروشی تهران هوشمند می‌شوند/ تعبیه پایگاه شارژ موتورسیکلت در کیوسک‌ها
از ویرانی کوی سازمانی‌ها تا عرق‌ریزان تابستانی در چادرها/ بعداز سیل اجاره‌خانه‌ها سر به فلک کشید/ نکند فراموش شویم!
بارش باران در محورهای شمالی کشور
ایران، بهشت تعطیلات کاری!
تشریح برنامه‌های معاونت ریاست‌جمهوری برای زنان سیل‌زده/ همکاری با وزارت کار در خصوص اشتغال زنان سرپرست خانوار
آمار فارغ‌التحصیلان بیکار بین ۱۷ تا ۴۰ درصد است/ حذف رشته‌های بدون بازار کار با درخواست دانشگاه‌ها
30 هزار خانواده کمیته امدادی در سیل آسیب دیدند/ دولت وام بلاعوض سیل‌زدگان را سریع پرداخت کند
کمبود دارویی در مناطق سیل‌زده نداریم/ بیشترین نگرانی، پس زدگی فاضلاب است
سفره‌های آب زیرزمینی هنوز تشنه‌اند
افسردگی، گرایش جوانان را به اعتیاد بالا می‌برد
کاهش جمعیت با افزایش سن ازدواج
نمی‌شود سنگِ دستمزدها را بست و سگِ قیمت‌ها را رها کرد/ حداقل ۱۰ سال مستمری به قیمت امروز به بازنشستگان پرداخت کنند/ دولت باید زیان فروش شرکت‌های شستا را یکجا بپردازد
نصب سردیس ۲۶ هنرمند در خیابان‌های تهران+ آدرس
احتمال وقوع فاجعه دروازه قرآن شیراز در اتوبان امام علی/ وقوع سیلاب در اتوبان‌های شمالی_جنوبی محتمل است/تونل‌های زیر اتوبان‌های تهران‌ پاسخگوی دبی سیلاب‌های شدید نیستند
بروز مخاطرات تنفسی در مناطق سیل‌زده با خشک شدن گِل‌ها / خطر شیوع بیماری‌های عفونی و انگلی در پی گرم شدن هوا
هشدار نسبت به سیلابی شدن مسیل‌ها در جنوب آذربایجان غربی/ تعطیلی مدارس در نوبت صبح
خبر خوش سردار اشتری؛ بخشیدگی و کسرخدمت سربازان مبتکر و نوآور برتر
هشدار نسبت به خطر بروز "سالک" در مناطق سیل‌زده
شهرفروشی خسارت سیل را افزایش داد
رنج روستاییان از سیلیِ سیل/ مسئولان به سراغ‌مان نیامدند/ با کنسرو و آب‌معدنی خسارت‌های ما جبران نمی‌شود
در نظر گرفتن سهمیه برای داوطلبان سیل‌زده در آزمون کارشناسی ارشد منتفی است
جزییات برگزاری امتحانات دانش‌آموزان در خوزستان
لزوم تحویل سریع غذا به سیل‌زدگان/روستاهای مجاور کانون ریزگردها در خطر افزایش دبی کانال آبرسانی
حقوق نسل‌های آینده را تاراج کرده‌ایم
حجم آب سدهای خوزستان به ۱۸ میلیارد مترمکعب رسیده است/ سیلاب‌ها برای بخشی از محیط‌زیست مفید بود/ پیک سیل را گذرانده‌ایم
آغاز ثبت نام طرح ترافیک خبرنگاری/ انتشار نام رسانه‌ها در سامانه شفافیت
۳ نوبته شدن امتحانات نهایی دانش‌آموزان مناطق سیل‌زده + جزییات
هفته‌آينده؛ سامانه بارشي جديد در جنوب
یک میلیون یتیم، زن بی‌سرپرست و بیمار سرطانی در خانواده مستمری‌بگیران داریم/ بازنشستگان دیگر نمی‌توانند گوشت کیلویی ۱۵۰ هزار تومان را بخرند/ شاهد استمرار تورم دو رقمی خواهیم بود
"انتشار فیلم‌های خصوصی" جزو بیشترین جرائم اینترنتی/ بانک‌ها تا ۴۰ روز دیگر مکلف به ارائه رمز یکبار مصرف به کاربران هستند
زیاد شدن حشرات در اطراف اردوگاه‌های سیل زدگان
شهرداران بودجه خرید پمپ ندارند/ فاضلاب به خانه‌ اهوازی‌ها سرازیر شده است/ مردم علاوه بر سیل‌بند، فاضلاب‌بند هم می‌سازند/ تا امروز بیماری شایعی گزارش نشده است
ضرورت ارتقای تاب‌آوری در بحران‌ها
زمان برگزاری آزمون ارشد به تعویق افتاد
جزییات پیامک اشتباهی واریز «بسته حمایتی» به مددجویان/به مناطق سیل‌زده آب معدنی نفرستید
۲۵۰ روستا در خوزستان زیر آب هستند/ ورود آب به اهواز منتفی است
آخرین اخبار از سیل خوزستان/ سرریز کرخه و دز به سمت اهواز
مناطق سیل‌زده نیازمند اقدامات عملیاتی هستند/ با بازدید‌های بی‌ثمر فقط وقت مسئولان استان گرفته می‌شود
میزان افزایش حقوق «زیر حداقلی بگیران» / آخرین وضعیت همسان‌سازی حقوق بازنشستگان
حمایت اقتصادی از تمامی سیل‌زدگان
حمایت اقتصادی از تمامی سیل‌زدگان
بیشتر
کد خبر: 88726 | تاریخ : ۱۳۹۸/۱/۱۹ - 14:26
جامعه «ضد تشکل» دربحران‌ها، فاقد آمادگی است

جامعه «ضد تشکل» دربحران‌ها، فاقد آمادگی است

آرمان- مژده نوروزی: بروز حوادث طبیعی اگرچه امری طبیعی در تمامی دنیاست اما در عین‌حال، آماده نبودن جوامع در برابر حوادث طبیعی که عموما به بحران می‌انجامد، ناشی از آسیب‌هایی است که به جامعه مدنی وارد آمده است. شکاف جامعه روشنفکری از عموم مردم و نشناختن واقعیت‌ها و مسائل جامعه توسط روشنفکران، پرداختن به نقدهای دور و خودداری از موشکافی مسائل به‌روز و نقدهای نزدیک که منطبق بر واقعیت زندگی مردم است عموما جامعه را به سوء‌ظن شدید سوق می‌دهد. در چنین حالتی به گفته جامعه‌شناسان توهم عدالت شکل می‌گیرد و در توهم عدالت، امیدها و تلاش‌ها برای سازندگی از بین می‌روند. برخی از جامعه‌شناسان اظهار می‌کنند که در جامعه‌ای که تشکل‌هراسی وجود دارد جامعه برای مقابله با بحران متشکل نمی‌شود و در چنین حالتی دولت‌های قیم‌مآب تصور می‌کنند که باید خود به تنهایی در بحران‌ها دست به کار شوند و امدادرسانی کنند، به همراه سیلاب ویرانگر، سیل حضور در مناطق سیل‌زده شدت می‌گیرد و همین‌هاست که جامعه رانتی را ایجاد می‌کند. توهم عدالت، گاهی نیز به اینجا ختم می‌شود که در مناطق سیل‌زده، عده‌ای اعلام می‌کنند مقام بالایی برای امدادرسانی حضور ندارد و درعین حال، وسایل امدادی که برای آسیب‌دیدگان در نظر گرفته می‌شود سر از بازارهایی درمی‌آورد که قلب آسیب‌دیدگان را به درد می‌آورد.

کمال اطهاری جامعه‌شناس در همین ارتباط به «آرمان» گفته است: موج سواری بر مصائب و مشکلات مردم در رخدادهای طبیعی همچون سیل نتیجه فروپاشی اخلاق است. جامعه‌ای که در آن دولت توسعه کاملا به کنار رفته و دولتی رانتی ایجاد شود نمی‌تواند امر توسعه را پیش ببرد، دولتی است که همواره بر پایه انحصارات سیاسی و اقتصادی حاکم بر رانت عمل می‌کند. این جامعه شناس حاکمیت نظام رانتی را به فروش تراکم در تهران و سایر کلانشهرها نسبت می‌دهد و می‌افزاید: معتقدم از زمانی‌که فروش تراکم در تهران و سپس سایر شهرها رواج یافت از همان زمان دولت توسعه به دولت قانون فروش و رانتی مبدل شد.

حاکمیت دولت توسعه در دهه اول انقلاب

اطهاری دهه اول انقلاب اسلامی را دهه‌ای عنوان می‌کند که در آن دولت توسعه حاکم بوده است و دو دهه اخیر را دهه‌هایی برمی شمارد که دولت توسعه به دولت رانتی مبدل شد. وی توضیح می‌دهد: در بحث کشاورزی رانت‌جویی به جنگل تراشی، بهره‌برداری بیش از حد از منابع آب‌های زیرزمینی و به تاراج منابع طبیعی انجامید. همانطور که دولت و انحصارات سیاسی و اقتصادی تاراج نفت را انجام می‌داد، در شهرها نیز شهرداری‌ها با عنوان ارایه خدمت به مردم، قانون فروشی می‌کردند. این جامعه‌شناس تاکید می‌کند: مشکلات از زمانی شدت گرفت که تولید رانت تحت‌عنوان خدمت به مردم شناخته شد. وقتی چنین شیوه‌ای حاکم می‌شود نتیجه‌اش می‌شود سیل گلستان، مازندران و 24 استان درگیر که در خوزستان به اوج خود می‌رسد. اطهاری می‌گوید: وقتی آبخیزداری انجام نمی‌شود، چاه‌های غیرمجاز متعدد ایجاد می‌شوند و مسائلی از این قبیل موضوعات رواج می‌یابد. نتیجه از یک سو به از بین رفتن زمین‌های کشاورزی در دورترین نقاط کشور می‌انجامد و از سوی دیگر نتیجه اش این می‌شود که در سرزمین خشکی همچون ایران از بین بردن قنات‌ها و ایجاد چاه‌های عمیق همراه با سدسازی‌هایی که برخی از آنها غیرکارشناسی هم ایجاد شده‌اند، به اوج خود می‌رسند. به گفته وی، آبی که همه جا موجب آبادانی است در ایران به‌دلیل ناکارآمدی سبب ویرانی شده است.

جامعه دچار سوء‌ظن نهادینه شده است

این جامعه‌شناس در بیان دلایل چرایی مقاومت عده‌ای از هموطنان در خطر سیل برای ترک مناطق در خطر از منظر جامعه‌شناسی، توضیح می‌دهد: جامعه دچار سوء ظن نهادینه شده است و این سوء ظن نهادینه ناشی از رانتی شدن، قانون‌فروشی و غیره است. وقتی قانون به فروش می‌رود بدین معناست که میثاق اجتماعی به فروش رفته است و بدین ترتیب جامعه را به سوء ظن نهادینه دچار می‌کند و به گفته سیاسیون با تکیه بر دانش اقتصاد سیاسی در چنین حالتی توهم عدالت ایجاد می‌شود. اطهاری می‌گوید: وقتی قانون‌فروشی رواج می‌باید، کسی که چاه غیرمجاز می‌زند عدالت را در بهره‌برداری بیشتر می‌بیند. همچنین فردی که جنگل را برای ایجاد زمین کشاورزی می‌فروشد و یا کسی که مرتع را می‌فروشد تا با سند جعلی به ویلاسازی اقدام می‌کند، عمل ناصحیح خود را توهم عدالت می‌پندارد. وی معتقد است: همه عوامل فوق دست در دست هم دادند و سیلاب اخیر را شکل دادند. شاهدیم که برخی از دست‌اندرکاران تلاش می‌کنند تا به نحو دیگری عمل کنند و متاسفانه برخی دیگر نیز می‌کوشند تا بر موج بحران‌ها سوار شده و از آن به نفع خود بهره‌برداری کنند و هم اینها ناشی از سوء ظن نهادینه است. آثار این رفتارهای ناصحیح را در انتخاب ها، در فرآیند نقد شاهد هستیم و می‌بینیم که در نظارت هیچگونه نقشی قائل نیستند و ناظران حضوری موثر ندارند. اطهاری با تاکید بر قرار نداشتن جامعه بر مدار توسعه در همه زمینه ها، یادآور می‌شود: شواهد حاکی از این مطلب است که تاکنون عملکرد قالب در جامعه ایران رانت جویی بوده است و عملکرد بر پایه اصول دولت توسعه نبوده است. بدین معنا شاهدیم که حقوق‌ها به موقع پرداخت نمی‌شوند و خدمات کافی نیستند. این جامعه‌شناس با اشاره به اینکه سابقا خسارات میلیاردتومانی بوده و هم‌اکنون به میلیاردیورویی تبدیل شده‌اند، می‌گوید: مقاومت در برابر ماندن در مسیر سیل از سوی برخی از هموطنان در خوزستان و سایر مناطق واکنشی به اقدامات نادرست در جامعه است. معتقدم اگر وضعیت به همینگونه ادامه یابد به جریان نابوده‌کننده و فروپاشنده مبدل خواهد شد و متاسفانه این رویکرد‌ها عکسل‌العملی نیستند که در آنها شاهد سازندگی و بالندگی باشیم. وی می‌افزاید: این قبیل مسائل هم از این نشات می‌گیرد که عموما سیاسیون و نقادان هیچگاه موضوعات اینگونه را از قبیل تراکم فروشی و یا تاکید بر روش‌های آبخیزداری را در شأن خود برای طرح و بررسی نمی‌دانند. به‌نظر می‌رسد که سیاسیون و نقادان عموما علاقمندند تا به موضوعات استبداد آسیایی بپردازند و یا به وال استریت و نئولیبرالیزم جهانی و از این دست تا روشنفکر بمانند.

تاثیر جامعه روشنفکری در سیاست‌زدگی

اطهاری معتقد است: این یک نوع سیاست زدگی و فلسفه‌زدگی است و جامعه روشنفکری هم متاسفانه سهم بسزایی دارند. در چنین فضایی، متاسفانه مردم نمی‌توانند در مورد مسائلی که با آن روبه‌رو هستند، الگویی برای تصمیم‌گیری و برخورد داشته باشند. زیرا عموما به موضوعات بسیار کلان انتزاعی و نظم دور پرداخته می‌شود. وی توضیح می‌دهد: به‌نظر می‌رسد روشنفکران علاقمندند تا به موضوعات نظم دور بپردازند تا نظم نزدیک. پرداختن به موضوعات نظم دور و نداشتن الگو برای انتظام‌بخشی به زندگی روزمره و واقعی مردم، نتیجه اش مقاومت در برابر تخلیه شهرها می‌شود. به گفته اطهاری، باید رسانه‌ها و مطبوعات ایجاد گفت‌وگوی دو طرفه را بین روشنفکران با جامعه مدنی در دستور کار قرار دهند تا از به حاشیه رفتن جامعه در چنین روندهایی جلوگیری شود. باید توافقی در جامعه مدنی ایجاد شود.

توافق، راه‌حل کاهش شکاف

این جامعه شناس تاکید می‌کند: وقتی جامعه مدنی نتواند در زندگی توافق ایجاد کند، به فروپاشی می‌انجامد. در چنین جامعه‌ای عموما مردم از خود و از دولت ناامید هستند و رسیدن به این مرحله برای یک جامعه به معنای خطر است. وی در بیان راهکارهای برون رفت از این مشکلات، توضیح می‌دهد: باید رسانه‌هایی از این دست گفت‌وگو و گفتمان‌سازی توسعه را با جامعه مدنی در دستور کار قرار دهند. مردم ناکارآمدی را با پوست و گوشت خود در سیل اخیر مشاهده کردند. به همین دلیل باید برای ایجاد توافق قدم برداشت. اطهاری توضیح می‌دهد: حذف رانت و کاهش سوء ظن در جامعه، موجب تاب آوری جامعه خواهد شد. زیرا در جامعه‌ای که رانت بر آن حاکم است، هر شخصی فکر می‌کند خودش رکن اساسی برای اخذ تصمیمات نهایی است. این جامعه شناس امدادرسانی خودجوش در سیل اخیر را از ویژگیهای جامعه مدنی پیشرو برمی‌شمارد و می‌گوید: جامعه مدنی در سایه همکاری و همدلی و همفکری شکل میگیرد. درخواست همیشگی از دولت برای امدادرسانی درخواستی نابجاست. در جامعه مدنی باید راهکارهای پیشگیرانه اتخاذ شوند. اطهاری معتقد است: در جامعه‌ای که تشکل‌هراسی وجود دارد جامعه برای مقابله با بحران متشکل نمی‌شود و در چنین حالتی دولت‌های قیم‌مآب تصور می‌کنند که باید خود به تنهایی در بحران‌ها دست به کار شوند و امدادرسانی کنند، به همراه سیلاب ویرانگر، سیل حضور در مناطق سیل‌زده شدت می‌گیرد و همین‌هاست که جامعه رانتی را ایجاد می‌کند.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.